1987-1991 dönemlerinde Kıbrıs’ta Türkiye Cumhuriyeti Büyükelçiliği yapan çok sevdiğim, insan canlısı ve mütevazi kişiliği ile herkesin gönlünü fetheden Ertuğrul Kumcuoğlu, sağ olsun bana imzalı bir kitabını gönderdi. Kitabın ismi, “KIBRIS ve DİPLOMASİ”dir. Kitabın yardımcı başlığı ise, “Bir Büyükelçinin Gözünden (1987-1991)”dir.
Kitap, İşbankası yayını olarak basın hayatına girmiştir. Kumcuoğlu kitabın ilk sayfasında şöyle bir ithafta bulunuyor:
“Bu kitabı, hayatımı güzelleştiren sevgili eşim Ümran’a, çocuklarımız Ayça ve Ümüt’e, torunlarımız Ece, Ela, Ege ve Esra’ya ithaf ediyorum.”
Esasında değerli diplomat ve siyaset adamı Ertuğrul Kumcuoğlu ve ailesi, gerçekten çok değerli, kültürlü ve geniş bir yelpazede dostluk kervanı oluşturan mükemmel insanlardır. Biz onları öyle gördük ve adeta ailemizden birileri olarak algıladık.
Bir büyükelçiyi veya bir diplomatı tamamlayan, yine mükemmel bir eştir. Ertuğrul Kumcuoğlu’nun eşi, Sefire Hanım Ümran Kumcuoğlu da, kendini Kıbrıs Türkü’nün sosyal ve kültürel oluşumuna adadı ve çok büyük başarılara imza attı. Bu yapılarını, devlet sergilerinde de gördük. Genellikle KKTC’de yapılan hiçbir sergiyi kaçırmayan bu değerli çiftin elçilik adına satın almış oldukları tablolar, tam bir Kıbrıs kokusu taşıyordu.
Ertuğrul Kumcuoğlu’nun kaleme almış olduğu bu kitap, roman tadında yazılmış, akıcı ve sürükleyici bir özellik taşır. Ben kitabı elime aldığımda bırakamadım ve kısa bir zaman diliminde bitirdim.
Kitabın tanımı açısından arka kapakta verilen bilgileri de vermek gerekiyor... Şöyle ki:
“Kıbrıs ve Diplomasi, 1987-1991 yılları arasında TC Lefkoşa Büyükelçisi olarak Kıbrıs’ta bulunan Ertuğrul Kumcuoğlu’nun bu döneme dair izlenimlerini içeriyor. İlk izlenimlerinden başlayıp yaşanan siyasi gelişmelere, yatırım faaliyetlerine, resmi ve özel ziyaretlere kadar genişleyen konu yelpazesi, Kumcuoğlu’nun gözlem yetenekleriyle bu çerçeveyi de aşarak Kıbrıs faunasının, insanının, orada yaşamanın kendine özgü yanlarını da kapsıyor.”
Kumcuoğlu’nun akademik kariyeti çok güçlüdür. 1938 doğumlu olan Ertuğrul Kumcuoğlu, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni (Mülkiye) bitirdikten sonra masterini, “State University of New York”ta tamamladıktan sonra devletin pek çok kademesinde pek çok önemli görevlerde bulundu. Yılların akışı içinde kendisine yapılan Kıbrıs Büyükelçiliği görev teklifini seve seve kabul edişini, bu görevle bağlantılı temaslarını uzun uzun anlatıyor kitabında.
Evren Paşa ve Turgut Özal döneminde üstlendiği görevi, çok büyük başarı ile tamamladıktan sonra Ankara’ya dönünce, 1999 ve 2007 dönemlerinde Aydın’dan milletvekili seçilip Türkiye Büyükmillet Meclisi’nde görev yaptı.
Ertuğrul Kumcuoğlu gibi hariciyeci ve diplomat kolay kolay yetişmez. Yetişti mi de tam yetişir.
Madem kitabı tanıtıyoruz, kitabın ana başlıklarını da alalım yazımıza.
Başlıklar şöyledir kitapta...
İlk İzlenimler, Kıbrıs’a Isınıyoruz, Mazi Kalbimde Bir Yaradır, KKTC’nin Görünürlüğünün ve Bilinirliğinin Artırılması, Siyasi Gelişmeler, Başka İşler de Var, Yatırım Faaliyetleri, Kıbrıs’ın Faunası, Sosyal Yatırımlar, Resmi ve Özel Ziyaretler, Misafirlerin Ağırlanması, Kıbrıs Türkleri, Kıbrıs Rumları, Bir Anıt Adam: Rauf R. Denktaş, Nüktedan Denktaş, Kıbrıs Sorunu Nedir?, Sonsöz, Kıbrıs Sevdamız...
Bu kitabı okuduğunuzda şöyle düşünebilirsiniz.
“Kıbrıs sevdası, Ertuğrul Kumcuoğlu ve eşi Ümran Hanım’ın kanına bir uyuşturucu gibi girmiş ve o sevda ile yaşamışlardır, hala o sevdayla yaşıyorlar.”
“ERSİN TATAR- ZİRVEDEKİ ADAM” adlı kitabımı bir kitabevine götürdüğümde Kumcuoğlu’nun kitabını sormuştum, bir dostuma hediye etmek için. O kitapçı bana, “Bu kitap geldi ve bitti” dedi. İnşallah kitap yeniden Kıbrıs okurlarına yeniden ulaşır.
Kumcuoğlu’nun “Kıbrıs ve Diplomasi” kitabı, sanırım bütün üniversitelerin Uluslararası İlişkiler ve Basın-Yayın bölümü öğrencilerine güzel bir kaynak teşkil edecek.
Gerçekten bütün okurlara en içten duyrularımla bu kitabı bulup okumalarını tavsiye ediyorum. Bütün Kıbrıs Türkleri’nin o kitapta kendilerini bulacaklarını şimdiden söyleyebilirim. Her ne kadar da kitap Ocak, 2022’de yayın hayatına girmiş olsa da, geç kalınmış değildir kitabın okunması açısından.
“TC BÜYÜKELÇİLERİ” dendi mi, hep aklıma Kıbrıs Cumhuriyeti ve sonrasında yaşadıklarımız gelir. Dr. Küçük’le Özel Kalem’de çalıştığım dönemde gözlemlediğim ve unutamadığım resmi törenler vardır.
Örneğin Kıbrıs Cumhuriyeti döneminde her yeni gelen bir büyükelçi, Makarios ve Dr. Fazıl Küçük’ün hazır bulunduğu bir törende, itimatnamesini onlara sunardı. Gerek Türkiye, gerek Yunanistan, gerek Almanya, İngiltere ve gerekse bütün Kıbrıs’a akretide olan büyükelçiler...
O törende Makarios normal dini kıyafet içinde hazır bulunurken, Dr. Küçük de kuyruklu frakını giyer ve töreni öyle tamamlarlardı. İngilizler o törene “Cridential” derler.
21 Aralık 1963 olaylarının başlaması ile o tören de, Kıbrıs gerçeğinde dümura uğradı diyebiliriz. Silahlı eylemle Türklerin canına kıymaya kalkan Makarios ve hempaları ile bu dönemde Markarios’un sarayına gidip, yeni elçilerin itimatname sunma törenlerine katılmak mümkün değildi Türkler için. Yani olaylar geniş boyutlu bir şekilde, katliamlar ve büyük göçlerle sürerken, Türkiye Cumhuriyeti bu dönemde artık büyükelçi değil de maslahatguzar göndermeye başlamıştı. Niçin? Makarios ve hükümetini tanımadıkları için.
Bu bilgi de bir tutturmaca olsun Kumcuoğlu’nun kitabına dedim, naçizane bir ifade ile.
Çok değerli dost, Türkiye’nin yetiştirdiği mümtaz şahsiyet ve diplomat Ertuğrul Kumcuoğlu’nu bu kitabı ve tüm başarılarından ötürü yürekten kutlar, başarılarının, sağlıkla beraber daim olmasını dilerim.