Sayın Cumhurbaşkanı, Cumhuriyet Meclisi’nden geçen ve yakın zamanda imzanıza sunulacak olan “karma oy” konusuyla ilgili görüşlerimi dikkatinize getirmek ve düşüncelerimi paylaşmak isterim. Bunu yaparken çok sayıda insanımızla tüzelkişiliklere de tercüman olduğumu söyleyebilirim.
Karma oy, yaklaşık yarım yüzyıldır, tek bir seçim dışında, hep var oldu ve KKTC seçmeni tarafından “içselleştirildi.” Karma oyu kaldırılması, seçmenin içselleştirdiği bir hakkın elinden alınması ve özgür iradesinin kısıtlanması anlamına gelir. Bunu etik, demokratik, anayasal anlayışlarla bağdaştıramıyorum.
Karma oyun kalkması gerektiğini söylenenlerin ana gerekçesi çok sayıda oyun iptal edilmesidir. Oysa karmaşıklığı yaratan yasa yapıcıdır. Karma oy kullanacak seçmene, her ilçe için ayrı değil de bütünün üzerinde karma oy kullanma hakkı verilse sorun çözülür.
Karma oyun kalkması gerektiğini söylenenlerin bir gerekçesi de bu hakkı kötüye kullananların olmasıdır. Oysa hakkı kötüye kullananlar var diye herkesi öyle saymak kadar abes şey olamaz. “Masumiyet karinesi” ile yakından ilişkilendirilen, İngiliz hukukçu William Blackstone’un “on suçlunun cezasız kalmasının, bir masumun acı çekmesine tercih edilmesi” ilkesi de bunu gerektirir ve istismar edenler var diye seçmenin iradesine engeller konmaz. Kaldı ki, karma oyun kaldırılmasının ana nedeninin, iktidar partisi içindeki sorunlardan kaynaklandığı da ortadadır. Yani karma oy hakkının kötüye kullanıldığı gerekçesinin temelinde kamu yararı değil bir partinin çıkarı söz konusudur.
Ayrıca herhangi bir partiye oy vermek isteyenle, tercihini değişik kullanmak isteyenler için “eşitsiz” bir durum ortaya çıkmaktadır ve bunun anayasanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu düşünüyorum.
Yine ayrıca seçmenin bir partiye değil de kişilere oy vermesi, kendi kafasına göre bir koalisyon oluşturması anlamı taşır. Sistem zaten koalisyonları zorluyor, yasa değişsin ya da değişmesin, bir biçimde seçim bağlaşıklıkları da yapılıyor. Niye seçmen de kendi kafasında bunu yapamasın?
Sayın Cumhurbaşkanı, benim size ne yapmanız gerektiğini söylemem söz konusu değildir. Takdir elbette sizindir ama benim gibi düşünen çok sayıda insanın, böylesi bir yasadan ciddi biçimde rahatsızlık duyduğu gerçeğini göz ardı etmeyeceğinize inanmak istiyorum.
Saygılarımla…