Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi (Değişiklik) Yasa Tasarısı ile Yurt Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkındaki Yasa Tasarısı, Cumhuriyet Meclisi'nde oy çokluğuyla kabul edildi.
Maliye Bakanı Özdemir Berova, ülkede kayıt dışılıkla mücadelede ciddi bir efor sarf edildiğini, oluşan borç yönetiminin sürdürülebilir kılınması, borçların geri ödenebilmesi ve yeni net borç çıkmaması için altı başlıkta tedbir alacaklarını belirterek, bu altı başlığın somut karşılığında 20 Milyar TL’nin üzerinde gelir beklediklerini söyledi.
-Onaya sunuşlar
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nda ilk olarak onaya sunuşlar yapıldı ve Danışma Kurulu’nun Genel Kurul’un gelecek birleşimine ilişkin kararı okundu. Buna göre, 25 ve 26 Mayıs tarihli Genel Kurul toplantıları birleştirildi. Toplantının 25 Mayıs Pazartesi günü yasama öncelikli olmak üzere yasama ve denetim olmak üzere birlikte yapılmasına karar verildi.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi (Değişiklik) Yasa Tasarısı, Yurt Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkında Yasa Tasarısı, Yabancılar ve Muhaceret (Değişiklik) Yasa Tasarısı (Y.T.No: 380/5/2026) ve Motorlu Araçlarla Yolcu ve Eşya Taşınması (Denetim) (Değişiklik) Yasa Önerisinin (Y.Ö.No:99/5/2026) Genel Kurul’da üçüncü görüşmelerine ilişkin tezkereleri oy çokluğuyla kabul edildi.
-Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasa Tasarısı
Ardından Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasa Tasarısı’nın Komitede ivedilikle görüşülmesine ilişkin tezkeresi okundu.
-Şahali
Tezkere üzerine söz alan CTP Grup Başkan Vekili Erkut Şahali, Taşınmaz Mal Edinme ve Uzun Vadeli Kiralama (Yabancılar) (Değişiklik) Yasası ile ilgili Meclis’te görüşülmeyi bekleyen 17 tane yasa gücünde kararname olduğunu ifade etti.
“17 ayrı müdahaleden sonra inşaat sektörünü parçalara ayırdınız” diyen Şahali, inşaat sektörünün kaosa sürüklendiğini belirtti. “Bunu sizden başka herkes öngördü” diye konuşan Şahali, artık çok geç olduğunu söyledi.
Ülkede güven veren, ne yaptığını bilen hükümet anlayışına ihtiyaç olduğunu kaydeden Şahali, “El birliğiyle yok ettiğiniz sektörün ayağa kalkmasına yönelik irade sizden gelemez” dedi. Şahali, ivedilik taleplerine oylarının ret olacağını söyledi.
-Oğuz
İçişleri Bakanı Dursun Oğuz da, “Tam iki yüzlü siyaset” diyerek, ana muhalefetin sektörden kopuk olduğu eleştirisinde bulundu.
“Bu kadar iyi niyetimizi gördükten sonra inşallah tasarıyı oy birliğiyle geçiririz” diyen Oğuz, getirilen, yapılan her değişikliğin sektörden gelen talepler olduğunu vurguladı. Oğuz, hükümetin buna tek başına karar vermediğini anlattı.
Hükümetin sektörden gelen talepler konusunda hassas davrandığını dile getiren Oğuz, son yapılan değişikliklerin sektörden gelen değişiklikler olduğunu kaydetti. Oğuz, ana muhalefetin önerilerinin de önemli olduğunu belirtti.
Sektörün desteklenmesi gerektiğinin altını çizen Oğuz, Güney Kıbrıs’ın sektörle ilgili yaptıklarına bir şey söylenmediği eleştirisinde bulundu. Bu sırada Genel Kurul’da sesler yükseldi.
Konuşmasına devam eden Oğuz, tasarıda sektörle ilgili ara yatırımcı konusunda açılım olduğunu belirtti. İçişleri Bakanı Oğuz, milletvekillerinin sorularını da yanıtladı.
Yasa yapılırken, Güney Kıbrıs’ın sektöre yönelik ekonomik yönden saldırıları olmadığını hatırlatan Oğuz, yasadan sonra ne yapıldıysa komiteye verileri sunacaklarını söyledi. Sektörün darboğaza girdiğini ifade eden Oğuz, süreç içerisinde bunlarla ilgili açılım yapacaklarını kaydetti.
CTP Milletvekili Ongun Talat ise yerinden söz alarak, Güney Kıbrıs’ın sektörle ilgili politikalarını ilk olarak CTP’nin Meclis’te gündeme getirdiğini söyledi.
Oğuz, başka bir soru üzerine, ara yatırımcı konusunun sektörün talebi olduğunu ifade etti. Oğuz, tapu devir harçlarıyla ilgili de çalışmaları olduğunu kaydetti.
Ardından tezkere oy çokluğuyla kabul edildi.
-Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi (Değişiklik) Yasa Tasarısı oy çokluğuyla onaylandı
Genel Kurul’da daha sonra Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi (Değişiklik) Yasa Tasarısı ele alındı. Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay, komitenin tasarıya ilişkin raporunu okudu ve komitede oy çokluğuyla onaylandığını söyledi.
-Berova
Tasarı üzerine söz alan Maliye Bakanı Özdemir Berova, Maliye Bakanlığı’nın oldukça yoğun, Başbakanlıktan sonra en fazla yükü çeken Bakanlık olduğunu belirterek, Bakanlığın teşkilat yapısında değişikliklere giderek, müsteşarlık sayısının artırılmasının çalışmaları arasında olduğunu kaydetti.
Madde madde görüşülmesi sonrasında tasarı oy çokluğuyla kabul edildi.
-Yurt Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkındaki Yasa Tasarısı oy çokluğuyla onaylandı
Ardından Yurt Dışındaki Finansal Varlıkların Ekonomiye Kazandırılması Hakkındaki Yasa Tasarısı’nın görüşmesine geçildi. Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi Başkanı Resmiye Eroğlu Canaltay, komitenin tasarıya ilişkin raporunu sundu. Canaltay, tasarının, komitede oy çokluğuyla kabul edildiğini belirtti.
-Toros
Tasarı üzerine söz alan CTP Milletvekili Fikri Toros, tasarının mali sisteminin güvenilirliği, kayıt dışılıkla mücadele kapasitesi ve uluslararası kurallara bağlılık açısından kritik bir öneme sahip olduğunu belirti.
Tasarının çok boyutlu ve ciddi olumsuzluklar doğurabileceği uyarısında bulunan Toros, gençlerin gelecek kaygısı olduğunu, bütçe gelirlerinin artırılamadığını, giderlerin düşürülemediğini dile getirerek, tüm bunların kamu maliyesinde borç stoğu yarattığını kaydetti.
Ekonomiye yeni kaynak girişine ihtiyaç olduğunu ancak böylesi dönemlerde alınan bazı kararların orta vadede kurumsal ve itibari tahribat yapabileceğini ifade eden Toros, “Bu yasa gerçekten mali sorunları giderecek, yatırım bütçesi sağlayacak temiz ve denetlenebilir sermayeyi mi hedeflemektedir?” sorusunu sordu.
Kayıt dışılığın, ekonominin en büyük yapısal sorunlarından bir tanesi olduğunu dile getiren Toros, bunun özetle devlete olan güvenin aşındırılması olduğunu dile getirdi. “Devletlerin itibarı niyetleriyle değil oluşturdukları sistemlerin güvenilirliğiyle ölçülür” diyen Toros, itibarın, devletlerin en stratejik sermayesi olduğunun altını çizdi.
Kaynağı açıklanmamış paranın güvenlik, hukuk, uluslararası istikrar ve itibar meselesi olduğunu dile getiren Toros, mali ve hukuki risklere cevap verilmesi gerektiğini belirtti.
Devletin esas sorumluluğunun orta ve uzun vadeli sorunlar üretmekten imtina etmek olduğunu kaydeden Toros, yasa tasarısında ciddi soru işaretleri olduğunu söyledi ve yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
Adaletsiz rekabetin ortadan kaldırılması ve kurallara uygun mükelleflerin ödüllendirilmesi gerektiğini dile getiren Toros, “Ülkenin geleceği kayıt dışı ekonomik yapı üzerine bina edilmemeli” dedi.
Yurtdışından ekonomiye para enjekte edilmesine karşı bir duruşları olmadığını ancak bunun bu şekilde yapılmasının riskler barındırdığını ifade eden Toros, bu enjeksiyonun ülkeye itibar kaybına yol açacağını söyledi. Toros, denetim mekanizmalarının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.
-Barçın
CTP Milletvekili Devrim Barçın da, “Hükümet, varlığı olana barış elini uzatırken, yoksula, ezilene, asgari ücretliye ellerini havaya açıyor bizde de yok diyor” diyerek, bunun aslında vergi affı olduğunu kaydetti.
Yurt dışındaki finansal varlıkların ekonomiye kazandırılması hakkında uluslararası düzenlemelere dikkat çeken Barçın, “KKTC’nin çamaşır makinesine dönüştürülmesinin önüne geçilmesi gerektiğini” söyledi.
Maliye Bakanlığı’nın sosyal medyadaki “vergide af yok” paylaşımını eleştiren Barçın, söz konusu tasarının vergi affı olduğunu yineledi. İnsanların vergi ödeme alışkanlığının bozulduğunu ifade eden Barçın, kamu maliyesinin batırıldığını kaydetti.
“Bu ülkede kazanıp, bu ülkede vergisini ödemeyen, yurtdışına kaçırıp, servetine servet katana vergi affı getirildiğini” söyleyen Barçın, paranın ülkeden yasa dışı çıkışının önüne geçilmesi gerektiğini kaydetti. “Bu ülkeye getirilen paranın vergisinin denetimini nasıl yapacağız?” diye soran Barçın, söz konusu tasarının bankacılık sistemine de zarar vereceğini belirtti.
Ekonominin gündelik politikalarla yönetilemeyeceğini dile getiren Barçın, yasa geçtikten sonra kaç paranın ülkeye getirilmesinin öngörüldüğünü ve bunun kamu maliyesine katkısının ne olacağını sordu. Yasadaki vergi oranının yüzde beş değil on yapılmasını öneren Barçın, “Oranı biriyle anlaştınız” dedi ve yüzde beş oranının nasıl belirlendiğini sordu.
Vakıflar İdaresi’nin de batırıldığını söyleyen Devrim Barçın, “Emeklisini ödemeyecek duruma gelen bir Evkaf oluşturdunuz” dedi.
-Şahiner
CTP Milletvekili Salahi Şahiner de, “Bu yasa, denize düşenin yılana sarıldığının resmidir” diyerek, özellikle bankacılık sektörünün zarar görmemesini temenni etti.
Yasa tasarısının “çalakalem” hazırlandığını söyleyen Şahiner, bunun alelacele geçecek bir tasarı olmadığını kaydetti.
Vergi Usul Yasası’na göre vergi yükümlüsünün kim olduğunu açıklayan Şahali, “Bu kadar önemli yasa tasarısı, kurumları yeterince hazırlamadan, hayat pahalılığının ufak bir kısmını kapatmak üzere önümüze gelebiliyor” dedi.
-Berova
Maliye Bakanı Özdemir Berova ise eleştirilere yanıt verdi. Pandemiyle başlayan süreçte, dünyada ortaya çıkan krizler, yüksek enflasyon ve İran-ABD arasındaki krizin ekonomi üzerine derin etkiler yarattığını dile getiren Berova, “Bugüne kadar gelen süreçte oldukça zorlu zamanlardan geçmemize rağmen sürdürülebilir bir borç politikası oluşturmak ve borçların azaltılmasına yönelik hazırlıklarımız vardır. Bu yasa tasarısı da bunlardan bir tanesi olacaktır” dedi.
Oluşan borç yönetiminin sürdürülebilir kılınması, borçların geri ödenebilmesi ve yeni net borç çıkmaması için altı başlıkta tedbir alacaklarını açıklayan Berova, bugüne kadar yurtdışında bulunan miktarların ülke ekonomisine kazandırılmasının önemli hedeflerden bir tanesi olduğunun altını çizdi.
Kayıt dışılıkla mücadelede ciddi bir efor sarf edildiğini belirten Berova, altı başlığın somut karşılığı olacağını, toplam 20 Milyar TL’nin üzerinde gelir beklediklerini söyledi. Berova, bunun mevcut borç stoğunun azalmasına etkisi olacağını kaydetti.
Hayat pahalılığının kamu maliyesine ciddi bir yük getirdiğini ancak çalışanın, ücretlinin Avrupa Birliği’nin sayılı ülkeleri arasında gelir seviyesine ulaştığını kaydeden Berova, “İçi boş söylemlerle eleştiri yapmak elbette kolaydır esas olan sorumluluk sahibi olmaktır” dedi. Berova, yıl sonuna kadar yeni bir net borç yaşamadan, borç stoğunu azaltmak için plan yaptıklarını belirtti.
“Avrupa Birliği’ne entegre olunması gerekir” sözünün altının doldurulması gerektiğini ifade eden Berova, bunun “absürt bir istem” olduğunu söyledi.
-Toros
CTP Milletvekili Fikri Toros ise yeniden söz alarak, Berova’nın kendisini anlamadığını söyledi, yüzde beşlik vergi oranının ayrımcılık olduğunu ve adaletsizlik oluşturduğunu dile getirdi.
“Evet biz federal çözümden yanayız. Avrupa tek pazarına entegrasyon bize ölçek ekonomisi kazandıracaktır” diyen Toros, Berova’nın eleştirilerini gözden geçirmesini istedi.
-Barçın
CTP Milletvekili Devrim Barçın da, sordukları sorulara cevap gelmediğini kaydederek, “Çalakalem, iktisat biliminden uzak, günü kurtarmaya yönelik” adım atıldığını söyledi.
“Projeksiyon yok, veri yok” diyen Barçın, yerel gelirlerle, yerel giderlerin dahi karşılanamaz boyuta geldiğini belirtti.
Madde madde görüşülmesi sonrasında tasarı oy çokluğuyla onaylandı.