vatangazetesi.com - KIBRIS'IN HABER PORTALI

Avro banknotları yeniden tasarlanıyor

Thu, 06 Aug 2026 14:17:00 +0300

Avrupa Merkez Bankası (ECB), 2002 yılından bu yana tedavülde bulunan euro banknotlarını daha güvenli, sürdürülebilir ve kapsayıcı hale getirmek amacıyla yeniden tasarım süreci başlattı.
AB üyesi 27 ülkenin 21'inde resmi para birimi olarak kullanılan euro, 1 Ocak 1999'da kaydi para olarak yürürlüğe girerken, 1 Ocak 2002'de banknot ve madeni para şeklinde günlük hayatta kullanılmaya başlanmıştı.
Mevcut durumda euroyu, Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan olmak üzere 21 AB üyesi kullanıyor.
"Avrupa Para Birimi", "ekü" ve "euro" olarak da adlandırılan euroyu 357 milyondan fazla kişi kullanıyor. ABD dolarının ardından dünyanın en önemli ikinci rezerv para birimi konumunda olan euro, uluslararası rezervlerin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor.
Euro para birimini kullanan AB üyesi ülkelere Euro Bölgesi adı veriliyor. Bu ülkelerin para politikası, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve üye ülkelerin merkez bankalarından oluşan Euro Sistemi tarafından idare ediliyor.
Frankfurt merkezli ECB'nin görevi, Euro Bölgesi'nde fiyat istikrarını sağlamak olarak tanımlanıyor. ECB aynı zamanda bankacılık sektörünü denetliyor, euro banknotlarını ihraç ediyor, ödeme sistemlerinin güvenliğini sağlıyor ve dijital euro çalışmalarını yürütüyor.

- Tedavüldeki eurolar
Euro çeşitli renk ve boyuta sahip 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 olmak üzere 7 farklı banknot, 1, 2, 5, 10, 20, 50 sent ile 1 ve 2 euro madeni para olarak tedavülde bulunuyor.
En yüksek değere sahip 500 euroluk banknotların basımı, terörün finansmanına ve kara para aklamaya karşı mücadele nedeniyle 2019 yılında durduruldu. Bu nedenle 500 euroluk banknot artık günlük yaşam ve alışverişte kullanılamıyor. Bu banknotlar sadece banka hesaplarına yatırılabiliyor.

- Yeniden tasarım süreci
ECB, yaklaşık çeyrek asırdır kullanılan euro banknotlarını daha güvenli, sürdürülebilir ve Avrupalılar için daha kapsayıcı hale getirmek amacıyla yeniden tasarlıyor.
Dolaşıma giren ilk euro banknotlarının ardından, 2013-2019 yıllarında sahteciliğe karşı daha gelişmiş güvenlik özelliklerine sahip "Europa" serisi tedavüle çıkarıldı.
ECB'nin kamuoyunun görüşüne açtığı yeni tasarım önerileri ise euro banknotlarının üçüncü neslini oluşturacak. Bu kapsamda ECB, üçüncü nesil euro banknotları için hazırlanan 10 tasarım önerisini kamuoyunun görüşüne açtı.
ECB Yönetim Konseyi'nin halktan gelecek geri bildirimler ile uzman değerlendirmelerini dikkate alarak yıl sonunda nihai tasarımı seçmesi bekleniyor. Yeni banknotların birkaç yıllık hazırlık sürecinin ardından da tedavüle girmesi öngörülüyor.
ECB yeni seride gelişmiş güvenlik özellikleri, daha uzun kullanım ömrü sağlayacak malzemeler ve görme engelliler dahil herkes için daha erişilebilir unsurlar kullanmayı hedefliyor.
ECB verilerine göre, bugün dolaşımda toplam değeri 1,5 trilyon euroyu aşan 30 milyardan fazla euro banknotu bulunuyor. ECB Başkanı Christine Lagarde'a göre, euro banknotlarının tasarımı Avrupa bütünleşmesini simgeliyor. Banknotlar üzerindeki pencere, kapı ve köprü figürleri, Avrupa halkları arasındaki açıklığı ve işbirliğini temsil ediyor.
Euro banknotlarının Avrupa'nın en somut ortak sembollerinden biri olduğuna dikkati çeken Lagarde, "20 yılın ardından banknotlarımızın her yaştan ve farklı geçmişe sahip Avrupalılar için daha anlamlı hale gelmesinin zamanı geldi." değerlendirmesinde bulunmuştu.
Güvenlik ve sahtecilikle mücadele ön planda
ECB, yeni banknot serisinin hazırlanmasındaki temel gerekçenin sahteciliğe karşı korumayı güçlendirmek olduğunu belirtiyor.
Yeni seri daha gelişmiş güvenlik teknolojileriyle donatılacak, daha dayanıklı olacak, çevresel etkisi ile üretim maliyetleri azaltılacak. Banknotlara yeni güvenlik teknolojileri eklenecek, sahte banknot üretimi daha da zorlaştırılacak ve banknotların doğrulanması kolaylaşacak.
Mevcut banknotlar yeni seri tedavüle girdikten sonra da uzun süre dolaşımda kalacak. Eski banknotlar yasal ödeme aracı olmayı sürdürecek ve değerlerini kaybetmeyecek.
Yeni seride 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 euroluk kupürlerin korunması planlanıyor. Yeni tasarımların dolaşıma girmesiyle birlikte Avrupa'da her gün kullanılan milyarlarca banknotun önümüzdeki yıllarda kademeli olarak değiştirilmesi öngörülüyor.
Öte yandan euro banknotlarının yeniden tasarlanmasının para politikasını veya euronun değerini etkilemesi beklenmiyor.
Yeni banknotların eski seriyle birlikte uzun süre dolaşımda kalması planlandığından, piyasada ani bir geçiş öngörülmüyor. ECB, dijital euro projesini yürütürken aynı zamanda nakde yatırım yapmış oluyor. Bu da piyasalara nakdin daha uzun yıllar sistemin parçası olmaya devam edeceği mesajını veriyor.

Bilinçli ve verimli klima kullanımı enerji tüketimini azaltıyor

Thu, 06 Aug 2026 13:37:00 +0300

Enerji Verimliliği Derneği Başkanı Ahmet Erdem, sıcak havaların etkisiyle artan klima kullanımın elektrik tüketimini yükselttiğini belirterek, "Doğru kapasite, yüksek enerji verimliliğine sahip klimaların tercih edilmesi ve bilinçli kullanım enerji tüketimini azaltıyor." dedi.
Erdem, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, yükselen sıcaklıklar ve daha sık görülen sıcak hava dalgalarının ev ve iş yerlerinde soğutma ihtiyacını artırdığını ifade etti.
Artan klima kullanımının elektrik talebini yükselttiğine işaret eden Erdem, "Türkiye, geçen yaz klima kullanımına bağlı olarak günlük elektrik tüketiminde tarihi rekorlar kırdı. Önümüzdeki yıllarda daha sıcak yazlarla birlikte elektrik talebinin daha da artması bekleniyor." dedi.
Türkiye'de son yıllarda klima pazarında belirgin büyüme yaşandığını belirten Erdem, yurt içi satışların önceki yıllara göre önemli ölçüde artarak birkaç milyon adet seviyesine ulaştığını dile getirdi.
Erdem, bu artışla birlikte klimaların elektrik tüketimindeki payının yükseldiğini, enerji verimliliğinin her zamankinden daha önemli hale geldiğini söyledi.
Erdem şöyle devam etti:
"Sıcak havaların etkisiyle artan klima kullanımı elektrik tüketimini yükseltiyor. Doğru kapasite, yüksek enerji verimliliğine sahip klimaların tercih edilmesi ve bilinçli kullanım enerji tüketimini azaltıyor. Artan soğutma ihtiyacının elektrik sistemi üzerindeki etkisini azaltmak için doğru kapasitede ve yüksek enerji verimliliğine sahip cihazların tercih edilmesi, klimaların bilinçli kullanılması ve düzenli bakımlarının yapılması büyük önem taşıyor."

- Klima seçiminde "sertifika"ya vurgu
Erdem, klima satın alırken ürünün ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunu gösteren CE işaretine sahip olmasının temel kriterlerden biri olduğunu söyledi.
Bunun yanında yıllık elektrik tüketimi, soğutma verimliliğini gösteren SEER, ısıtma verimliliğini gösteren SCOP değerleri ile iç ve dış ünitelerin ses seviyelerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Erdem, şunları ifade etti:
"Benzer kapasitedeki cihazlar karşılaştırılırken enerji verimliliği yüksek ve yıllık elektrik tüketimi daha düşük olan modeller tercih edilmeli. Klima dış ünitesi güneş almayan ve hava sirkülasyonunun yeterli olduğu bir alana yerleştirilmeli. Cihazın kapasitesi, mekanın büyüklüğü, tavan yüksekliği, yalıtım durumu, cephe yönü, güneş alma süresi, pencere alanı ve kullanıcı sayısı dikkate alınarak belirlenmeli. İhtiyaçtan daha yüksek kapasiteli bir klima her zaman daha iyi sonuç vermez. Yanlış kapasite seçimi hem enerji tüketimini artırabilir hem de ortam konforunu olumsuz etkileyebilir."

- 24 derecenin altı tüketimi artırıyor
Erdem, doğru sıcaklık ayarının hem konfor hem de enerji verimliliği açısından kritik önem taşıdığını söyledi.
Klimanın üfleme hızının gereğinden yüksek tutulmaması ve hava akımının doğrudan insanların üzerine yönlendirilmemesi gerektiğini belirten Erdem, şu önerilerde bulundu:
"Soğutma modunda rahat edilebilecek en yüksek sıcaklık tercih edilmeli ve klima sıcaklığı 24 derecenin altına düşürülmemeli. Sıcaklık ayarındaki her 1 derecelik değişiklik, elektrik tüketiminde yaklaşık yüzde 6'ya varan fark oluşturabilir. Nem oranının yüksek olduğu günlerde soğutma modu yerine veya soğutmayla birlikte nem alma modu kullanılmalı. Çok sıcak günlerde perde, jaluzi, güneşlik ve kepenkler kullanılarak güneş ışınlarının iç mekana girişi azaltılmalı. Soğutulan alanın kapı ve pencereleri kapalı tutulmalı, kontrolsüz hava girişleri önlenmeli. Klima, çamaşır kurutma veya yiyecek soğutma gibi tasarım amacı dışındaki işlemler için kullanılmamalı. Cihaz sık sık açılıp kapatılmamalı, inverter klimaların ortam sıcaklığına göre çalışma kapasitesini otomatik olarak ayarlamasına imkan tanınmalı."
Erdem, klima teknolojileri ve enerji verimliliği standartlarında son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını dile getirerek, eski nesil klimalarda yıllık elektrik tüketiminin 600 kilovatsaatin üzerine çıkabildiğini, yeni nesil yüksek verimli modellerde ise cihaz kapasitesi ve kullanım koşullarına bağlı olarak bu tüketimin yaklaşık 350 kilovatsaat veya daha düşük seviyelere indiğini kaydetti.

TCMB, politika faizini sabit tuttu

Thu, 23 Jul 2026 14:13:00 +0300

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), politika faizini yüzde 37'de sabit tuttu.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) yılın beşinci faiz kararını bugün Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısı sonrası açıkladı. TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit bıraktı.
TCMB, ocak ayında faizi yüzde 38'den yüzde 37'ye indirmiş ve bundan sonraki toplantılarda faizi değiştirmemişti.
AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, temmuz ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyordu.

TC Merkez Bankası, politika faizini yüzde 37'de sabit bıraktı

Thu, 11 Jun 2026 16:07:00 +0300

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.
TCMB'den faiz oranlarına ilişkin yapılan duyuruda, TCMB Başkanı Fatih Karahan başkanlığında toplanan Kurul'un, politika faizinin yüzde 37'de sabit kalmasına karar verdiği bildirildi.
Merkez Bankası gecelik vadede borç verme faiz oranının yüzde 40’ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranının da yüzde 35,5’te sabit tutulduğu bildirilen duyuruda, şu ifadelere yer verildi:
"Yılın ilk aylarındaki yükselişinin ardından enerji fiyatlarının da etkisiyle nisan ayında artan enflasyonun ana eğilimi, mayıs ayında bir miktar gerilemiştir. Jeopolitik gelişmeler eşliğindeki belirsizlikler neticesinde enerji fiyatlarında oynaklık ve yüksek seyir sürmektedir. İlk çeyreğe ait veriler iktisadi faaliyetin yavaşlamaya devam ettiğini gösterirken, öncü veriler iç talepteki zayıf seyrin sürdüğüne işaret etmektedir."
Duyuruda, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı, iktisadi faaliyet ve beklenti kanalı üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiği belirtildi.
Fiyat istikrarı sağlanana kadar sürdürülecek sıkı para politikası duruşunun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği vurgulanan duyuruda, Kurulun politika faizine ilişkin atılacak adımları, enflasyon gerçekleşmelerini, ana eğilimini ve beklentilerini göz önünde bulundurarak ara hedeflerle uyumlu biçimde dezenflasyonun gerektirdiği sıkılığı sağlayacak şekilde belirleyeceği kaydedildi.

Duyuruda, şu değerlendirmelere yer verildi:

"Para politikası kararları enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınmaktadır. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşu sıkılaştırılacaktır. Kurul enflasyon üzerindeki yukarı yönlü risklere karşı ihtiyatlı duruşunu vurgulamıştır. Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler olması halinde parasal aktarım mekanizması ilave makroihtiyati adımlarla desteklenecektir. Likidite koşulları yakından izlenmeye ve likidite yönetimi araçları etkili şekilde kullanılmaya devam edilecektir."

Kurulun politika kararlarını enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde belirleyeceği ve kararlarını öngörülebilir, veri odaklı ve şeffaf bir çerçevede alacağı belirtilen duyuruda, Para Politikası Kurulu Toplantı Özetinin beş iş günü içinde yayımlanacağı bildirildi.

TCMB faiz kararını yarın açıklayacak

Wed, 10 Jun 2026 12:58:00 +0300

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), yılın dördüncü faiz kararını belirlemek üzere yarın toplanacak.
Fatih Karahan başkanlığındaki Para Politikası Kurulu, yılın dördüncü faiz kararını yarın saat 14.00’te kamuoyuna duyuracak.
Para Politikası Kurulu toplantısına yönelik düzenlediği beklenti anketi, 20 ekonomistin katılımıyla sonuçlandı. Beklenti anketine katılan ekonomistlerin 17'si politika faizinin sabit bırakılacağını öngörürken 3'ü 300 baz puan artırım yapılacağını tahmin etti.
Ekonomistlerin haziran ayı PPK kararı beklentilerinin medyanı yüzde 37 ile politika faizinin sabit bırakılacağı yönünde oldu.
Ankete katılan ekonomistlerin yıl sonu politika faizi beklentilerinin medyanı ise yüzde 35 olarak hesaplandı.
Nisan ayında yapılan PPK toplantısında politika faizi değiştirilmemiş ve yüzde 37’de sabit tutulmuştu.

Şimşek: “Ekonomimiz kesintisiz büyüyor”

Mon, 01 Jun 2026 13:41:00 +0300

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, "Ekonomimiz, karşı karşıya kaldığı çoklu şoklara rağmen büyümesini 23 çeyrektir kesintisiz sürdürdü " ifadelerini kullandı.
Şimşek, 2026 yılı birinci çeyrek Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) verilerine ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Bu yılın ilk çeyreğinde Türkiye ekonomisinin, küresel belirsizliklerin de etkisiyle yıllık yüzde 2,5, çeyreklik yüzde 0,1 ile ılımlı büyüdüğünü aktaran Şimşek, "Ekonomimiz, karşı karşıya kaldığı çoklu şoklara rağmen büyümesini 23 çeyrektir kesintisiz sürdürdü. Milli gelir yıllıklandırılmış olarak 1,6 trilyon doları aştı." değerlendirmesinde bulundu.
Şimşek, ilk çeyrekte sanayi katma değerinin küresel konjonktür ve takvim etkisiyle daraldığını vurgulayarak, geçen yıl don ve kuraklık nedeniyle önemli ölçüde düşen tarım katma değerinin ilk çeyrekte yıllık yüzde 4,6 artış gösterdiğine ve tarım sektörünün 2026'da büyümeyi desteklemesini beklediklerine işaret etti.
Küresel belirsizliklerin ve ticaret ortaklarındaki zayıf görünüm ile net dış talebin büyümeyi sınırladığının altını çizen Şimşek, tüketimin ilk çeyrekte yıllık yüzde 4,8, yatırımların yüzde 3 arttığını bildirdi.

- "Bütçede disiplinli duruşumuzu koruyoruz"
Şimşek, küresel talep görünümü ve yüksek emtia fiyatları nedeniyle ilk çeyrekte yıllık cari açığın 39,7 milyar dolar, milli gelire oranla yüzde 2,4 olduğuna değinerek, şöyle devam etti:
"Artan enerji maliyetleri, dezenflasyon sürecinde geçici yavaşlamaya yol açsa da enflasyonla mücadeledeki kararlı duruşumuz sürmekte, fiyat istikrarını kalıcı şekilde sağlamak temel önceliğimiz olmaya devam etmektedir. Yakın coğrafyamızdaki savaşın, kısa vadeli etkilerinin görüldüğü bir dönemden geçiyoruz. Bu etkileri sınırlamak ve reel sektörümüzü desteklemek amacıyla gerekli adımları atarken bütçede disiplinli duruşumuzu koruyoruz."
Şimşek, yılın ilk 4 ayında faiz dışı bütçe dengesinin geçen yılın aynı dönemine göre, 536 milyar lira iyileşerek 375 milyar lira fazla verdiğine dikkati çekerek, şunları kaydetti:
"Üretim ve ticaret dinamiklerinde yaşanan küresel dönüşüm, stratejik konumu, güçlü üretim ve ihracat altyapısı sayesinde ülkemize orta vadede önemli fırsatlar sunuyor. Bu fırsatları en iyi şekilde değerlendirmek amacıyla, Türkiye'yi üretim üssü ve uluslararası firmalar için bölgesel bir merkez haline getirecek düzenlemeler hazırlıyoruz. Makroekonomik istikrarı güçlendirerek dayanıklılığımızı pekiştirecek, yüksek katma değerli üretim ve ihracatla sürdürülebilir yüksek büyümeyi sağlayacak ve vatandaşlarımızın refah seviyesini kalıcı olarak artıracak politikalarımızı uygulamaya devam edeceğiz."

TÜİK: Ekonomi yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüdü

Mon, 01 Jun 2026 13:08:00 +0300

Türkiye ekonomisi, yılın ilk çeyreğinde yüzde 2,5 büyüme gösterdi.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu yılın ilk çeyreğine (ocak-mart dönemi) ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) sonuçlarını açıkladı.
Buna göre, GSYH 2026 yılı birinci çeyrek ilk tahmini, zincirlenmiş hacim endeksi olarak geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 2,5 arttı. Böylece Türkiye ekonomisi art arda 23 çeyrektir büyüdü.
Üretim yöntemine göre cari fiyatlarla GSYH tahmini, yılın birinci çeyreğinde geçen yılın aynı çeyreğine göre yüzde 35,7 artarak 16 trilyon 999 milyar 977 milyon lira oldu. GSYH'nin birinci çeyrek değeri cari fiyatlarla ABD doları bazında 389 milyar 598 milyon olarak gerçekleşti.
GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, yılın birinci çeyreğinde geçen yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak bilgi ve iletişim faaliyetleri toplam katma değeri yüzde 9,5, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 5,2, tarım sektörü yüzde 4,6, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 3,7, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 3,5, inşaat sektörü yüzde 3,2, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 3, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 2, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 1,9 ve kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1,8 arttı. Sanayi sektörü ise yüzde 0,8 azaldı.
AA Finans Büyüme Beklenti Anketi'ne katılan ekonomistler, yılın birinci çeyreğinde Türkiye ekonomisinin yüzde 2,7 büyümesini öngörmüştü. Ekonomistlerin 2026 yılının tamamına ilişkin büyüme beklentilerinin ortalaması ise yüzde 3,3 düzeyinde olmuştu.

Şimşek: "Enflasyondaki yükselişin geçici olduğunu değerlendiriyoruz"

Mon, 04 May 2026 13:44:00 +0300

Türkiye Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, nisanda enflasyonun aylık yüzde 4,2, yıllık yüzde 32,4 gerçekleştiğini belirterek, "Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle artan enerji ve emtia fiyatları, kısa vadede enflasyon görünümü üzerinde baskı oluştursa da bu etkileri sınırlamak amacıyla bütçe imkanları çerçevesinde gerekli adımları atıyoruz." ifadesini kullandı.
Şimşek, NSosyal'deki hesabından, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan nisan ayı enflasyon verilerine ilişkin paylaşım yaptı.
Nisanda enflasyonun aylık yüzde 4,2, yıllık yüzde 32,4 gerçekleştiğine işaret eden Şimşek, hizmetlerde enflasyonun geçen yılın aynı dönemine göre 14,3 puan iyileşerek yıllık yüzde 40,3, temel mallarda yüzde 16,5 olduğunu belirtti.
Bakan Şimşek, paylaşımında şunları kaydetti:
"Jeopolitik gelişmelerin etkisiyle artan enerji ve emtia fiyatları, kısa vadede enflasyon görünümü üzerinde baskı oluştursa da bu etkileri sınırlamak amacıyla bütçe imkanları çerçevesinde gerekli adımları atıyoruz. Enflasyondaki yükselişin geçici olduğunu değerlendiriyor ve dezenflasyonun devam etmesini öngörüyoruz. Kalıcı fiyat istikrarını sağlayarak, vatandaşlarımızın refahını artıracak politikalarımızı kararlılıkla uygulamayı sürdüreceğiz."