- Siyah havuçtaki renk maddesinin antikanser etkisi tespit edildi
Bu maddenin biyoaktif özelliklerini araştırdıklarını ve çalışmalarını kanser üzerine yönlendirdiklerini dile getiren Doğan, antosiyaninler adı verilen renk maddelerinin karaciğer ve kolon kanseri hücrelerindeki etkilerini değerlendirdiklerini belirtti.
Hacettepe Üniversitesi ile işbirliği yaptıklarını anlatan Doğan, "Neticede siyah havuçtaki renk maddesinin, kolon kanseri hücresine olumlu etkisinin olduğunu gözlemledik. Antikanser etkisinin olduğunu gördük. Yine karaciğer hücre kültürlerinde de olumlu etkilerini tespit ettik. Bu bulguları yayına dönüştürdük. Uluslararası çapta önemli dergilerde birkaç yayın yaptık. En iyi dergilerde bu sonuçları yayınlamış olduk." dedi.
Doğan, bu sonuçların ardından Ahmet Yetiman ile siyah havucun kullanıldığı şalgam suyu üzerinde çalıştıklarını, şalgam suyunun içindeki 50-55 tür laktik asit bakterisini izole ettiklerini anlattı.
Bu bakterilerin antioksidan ve diğer fonksiyonel özelliklerini ele alarak bir seçim yaptıklarını dile getiren Doğan, Lactobacillus brevis (fermente gıdalarda ve insan mikrobiyotasında bulunan, çubuk şeklinde, gram-pozitif ve laktik asit üreten bir bakteri türü) bakterisinin kolon kanseri hücre kültürü üzerindeki etkisini denediklerini söyledi.
Proje için Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tıp Fakültesi İmmünoloji Bölümü ile işbirliği yaptıklarını belirten Doğan, "Hücre kültürü çalışmalarını orada yürüttük. Bu çalışmanın sonucunda elde edilen bakterinin hem ince bağırsak hem de kalın bağırsak kanser hücrelerinde yüzde 90-95 düzeyinde hücreleri bozduğunu, azalttığını tespit ettik. Bu bakterinin kendisi veya diğer laktik asit bakterileri şalgamın içerisinde bulunuyor." diye konuştu.
Üniversiteden çıkan bilimsel çalışmaların ya ekonomiye ya da insan sağlığına katkısının olacağını vurgulayan Doğan, "Gençlerimiz, orta yaş kesim daha çok gazlı içecekleri tercih ediyorlar. Halbuki bu şekilde fonksiyonel özelliği yüksek, sağlığa ciddi şekilde etkisi bulunan şalgamın, ayranın tüketilmesinin önemli olduğunu vurguluyoruz." ifadesini kullandı.
Doğan, tıp ya da eczacılık fakültelerinin bu çıktılardan yararlanarak kanser hastalarında veya deneysel hayvan modellerinde bunları çalışabileceklerini sözlerine ekledi.

- Güneşten korunmak romatizma hastaları için önem taşıyor
Açıklamada görüşlerine yer verilen Medicana Kadıköy Hastanesi Romatoloji Uzmanı Prof. Dr. Seval Pehlevan, yaz aylarında terleme yoluyla meydana gelen sıvı ve elektrolit kaybının, bazı hastalarda eklem ağrılarının ve yorgunluk hissinin artmasına neden olabildiğini belirtti.
Pehlevan, özellikle ileri yaş grubundaki bireyler ve kronik hastalıkları bulunan kişilerde susuzluğun etkilerinin daha belirgin yaşandığını anlattı.
Bu sebeple sıcak havalarda düzenli sıvı tüketiminin ihmal edilmemesi ve günlük yaşam alışkanlıklarının mevsim koşullarına göre düzenlenmesi gerektiğinin altını çizen Pehlevan, bazı hastaların sıcak havalarda hastalıklarının alevlendiğini düşündüğünü fakat her ağrı artışının hastalık aktivitesindeki yükseliş anlamına gelmediğini kaydetti.
Pehlevan, güneşten korunmanın yalnızca cilt sağlığı açısından değil, romatizmal hastalıkların kontrolü açısından da önemli olduğunu vurgulayarak, bu duruma karşı alınabilecek önlemler arasında, günün en sıcak saatlerinde uzun süre dışarıda kalınmaması, koruyucu giysiler ve şapka kullanımı, uygun güneş koruyucuların tercih edilmesi gibi tedbirlerin yer aldığını anlattı.
Bazı romatizma ilaçlarının güneşe karşı hassasiyet oluşturabileceğinin de unutulmaması gerektiğine işaret eden Pehlevan, bu nedenle düzenli ilaç kullanan kişilerin yaz aylarında doktorlarının önerilerine uygun hareket etmelerinin önem taşıdığını belirtti.
Pehlevan, yorgunluk, uyku düzensizliği, sıvı kaybı ve güneş maruziyeti gibi faktörlerin de benzer şikayetlere yol açabildiğini, bu nedenle belirtilerin uzman değerlendirmesiyle ele alınmasının önem taşıdığını aktardı.
Romatizmal hastalıkların yaşam boyu takip gerektiren kronik hastalıklar olduğuna dikkati çeken Pehlevan, şunları kaydetti:
"Yaz döneminde ortaya çıkan ağrıda artışlar göz ardı edilmemelidir. Eklem ağrılarında belirgin artış, uzun süren sabah tutukluğu, şişlik veya hareket kısıtlılığı gibi belirtiler ortaya çıktığında uzman değerlendirmesi önemlidir. Sıcak havaların etkilerini azaltmak için yeterli sıvı tüketmek, dengeli beslenmek, düzenli uyumak ve aşırı güneş maruziyetinden kaçınmak romatizmal hastalıklarla yaşayan bireylerin yaşam kalitesinin korunmasına katkı sağlayabilir."

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB), sağlık sisteminde yıllardır bilinen eksikliklerin giderilmesi için somut adımlar atılması çağrısında bulundu.
KTTB Başkanı Prof. Dr. Ceyhun Dalkan yaptığı yazılı açıklamada, sağlık çalışanlarının özverisiyle ayakta tutulmaya çalışılan sistemdeki personel, altyapı ve güvenlik eksikliklerinin görmezden gelinemeyeceğini söyledi.
Geçtiğimiz günlerde Barış Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde yaşanan olayın toplumda üzüntü yarattığını belirten Dalkan, esas tartışılması gereken konunun, yıllardır bilinen ve defalarca Sağlık Bakanlığı’na bildirilen eksikliklere rağmen ruh sağlığı hizmetlerinde ve ilgili hastanede gerekli önlemlerin alınmaması olduğuna işaret etti.
Dalkan, sağlık çalışanlarının özverisiyle ayakta tutulmaya çalışılan sistemdeki personel, altyapı ve güvenlik eksikliklerinin görmezden gelinemeyeceğine işaret ederek, yaşanan olayın ardından sorumluluğun yalnızca soruşturma başlatmakla sınırlı kalmaması gerektiğini, eksikliklerin gecikmeden giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Dalkan, Sağlık Bakanlığı’nı kamuoyunun dikkatini çekecek açıklamalar yerine, hastanelerdeki hayati eksiklikleri gidermeye davet etti. Dalkan, sağlık sisteminin gerçek ihtiyacının törenler, reklamlar ve günü kurtarmaya yönelik açıklamalar değil; güvenli hizmet sunumu, yeterli insan gücü ve etkin sağlık yönetimi olduğunu ifade etti.
Barış Ruh ve Sinir Hastanesi'nde yaşanan olay hakkında medya kuruluşlarının haberlerinde etik ilkelere uygun davranmasının önemine de işaret eden Dalkan, olayların sansasyonel biçimde sunulmasından kaçınılması ve toplum sağlığını gözeten bir yayıncılık anlayışının benimsenmesi gerektiğini belirtti. Dalkan, medya etik kurulunun da daha bilimsel ve toplum sağlığını önceleyen bir yaklaşım izlemesinin önem taşıdığını vurguladı.

- “Plajlarda güvenlik yok: İlk boğulma vakası ihmalin göstergesi olacaktır”

Yaz sezonunda yaşanması muhtemel ilk boğulma vakasının, bu yıl da plajlarda gerekli can güvenliği önlemlerinin alınmadığının “Acı bir göstergesi” olacağı uyarısında bulunan Mert, 2024 yılında 14, 2025 yılında ise tespit edebildikleri kadarıyla 6 insanın havuz ve denizlerde boğularak hayatını kaybettiğini anımsattı.

Mert, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:

“Defalarca uyardık; bu ölümlerin büyük çoğunluğu önlenebilirdi. Ancak İçişleri Bakanlığı ve yerel yönetimler, Plajların Kullanımı ve Denetimi Yasası’nın 10. maddesini uygulamakta ısrarla yetersiz kalmaktadır. Yasaya göre, plaj işletmecileri gerekli can kurtarma önlemlerini almakla yükümlüdür ve bu yükümlülüğün takibi İçişleri Bakanlığı ve ilçe kaymakamlıklarının sorumluluğundadır. Ne yazık ki pek çok plajda hâlâ cankurtaran bulunmamakta, tehlikeli bölgeler işaretlenmemekte, uyarı levhaları ve güvenlik ekipmanları eksik bırakılmaktadır. Bu açıkça kanun ihlâlidir ve halkın can güvenliğini tehlikeye atmaktır.”

- Birlik, taleplerini 6 başlık altında sıraladı

Mert, birlik olarak halk sağlığını korumak adına “Derhâl” yapılması gerekenleri şöyle sıraladı:

“Her plajda eğitimli ve tam zamanlı cankurtaran bulunması zorunlu hale getirilmelidir. Deniz ve havuz sularının mikrobiyolojik ve kimyasal analizleri düzenli yapılmalı; sonuçlar şeffaf bir şekilde kamuoyuyla paylaşılmalı ve plajlara asılmalıdır. Mavi Bayrak kriterleri, tüm plajlar için asgari standart olarak benimsenmelidir. Plajlar sezon öncesi risk değerlendirmesine tabi tutulmalı; yetersiz olanlara ruhsat verilmemeli, hizmet vermesi engellenmelidir. Çevresel temizlik, çöp yönetimi ve altyapı koşulları yerinde denetlenmeli; plaj çevresindeki hijyen koşulları düzeltilmelidir. Halkın kullanımına açık havuzların analiz sonuçları acilen açıklanmalı, gerekli önlemler hızla alınmalıdır.”

Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Dairesi, İçişleri Bakanlığı, İlçe Kaymakamlıkları, Çevre Koruma Dairesi ve yerel yönetimlerin bu konudaki sorumluluklarını ciddiyetle yerine getirmesi gerektiğini kaydeden Mert, “Bu yaz da aynı ‘İhmal zinciri’ devam ederse, yaşanacak her yeni sağlık sorunu ve her yeni can kaybı, ‘bu ihmalkâr’ yöneticilerin sorumluluğunda olacaktır.” dedi.

Mert, birlik olarak konunun takipçisi olmaya devam edeceklerini belirterek, yetkilileri derhâl harekete geçmeye ve halk sağlığını korumaya çağırdı.

- Çalışma, 6 kıtadan 73 bin 76 erişkin ile yapıldı
Bor, fonksiyonel sindirim sistemi hastalıklarıyla anksiyete arasında sık sık bir etkileşim olduğunun gözlemlendiğini ifade ederek, sözlerine şöyle devam etti:
"Bu tür hastalıkların belirtileri, stres, kaygı ve duygusal durumlarla ilişkilenebilir. Özellikle irritabl bağırsak sendromu, fonksiyonel hazımsızlık (dispepsi), gastroözofageal reflü hastalığı gibi bağırsak ve sindirim sistemi (GIS) hastalıkları, anksiyete düzeylerini artırabilir ve aynı şekilde anksiyete, GIS belirtilerini şiddetlendirebilir.
Tedavide, hem GIS belirtileriyle başa çıkmak hem de anksiyeteyi yönetmek önemlidir. İlaçlar, psikoterapi, stres yönetimi teknikleri, düzenli egzersiz ve diyet değişiklikleri gibi çeşitli yaklaşımlar kullanılabilir. Ayrıca multidisipliner bir ekip yaklaşımı, hastalara hem fiziksel hem de duygusal açıdan destek sağlamada etkili olabilir. Hastalar, bu konuda uzman bir doktorla veya sağlık profesyoneliyle görüşmeli ve bireysel bir tedavi planı oluşturmalıdır."
Bu alana ilişkin yeni bir bilimsel araştırmanın sonuçlarının açıklandığını aktaran Bor, "Roma Vakfı tarafından yapılan Roma IV isimli çalışmayla çarpıcı sonuçlar elde edildi. Çalışmanın Türkiye araştırmacılığını ben yürüttüm. 33 ülkede, 6 kıtadan 73 bin 76 erişkin ile yüz yüze ve internet üzerinden yapılan Roma IV Çalışması'nın sonucuna göre, Türkiye yüzde 54 oranıyla Mısır'dan sonra en çok anksiyete, depresyon ve somatizasyon görülen ülkeler içinde dünya sıralamasında ikinci olarak yer aldı. Bu oran Mısır'da yüzde 60 ile en yüksek, Hollanda'da ise yüzde 27 ile en düşük seviyede. Türkiye, tek başına somatizasyon ile dünyada ilk sırada yer aldı." diye konuştu.

- "Doğu toplumlarında kültürel kodlar empati yapmaya çok açık"
Fonksiyonel bağırsak ve sindirim sistemi hastalıklarının dünyada görülme sıklığının incelendiği Roma Çalışması'nın psikolojik sonuçlarına ilişkin Bor, bu durumun Türkiye ve Mısır'da yüksek çıkmasının nedeninin Doğu toplumlarına özgü olduğu değerlendirmesinde bulundu.
Bor, "Doğu toplumlarında kültürel kodlar empati yapmaya çok açık. Öyle ki ülkemizin de içinde bulunduğu coğrafyada yaşanan olumsuzluklar duygusal olarak çok etkiliyor. Bunlar da depresyon, anksiyete gibi duygu durumlarına bağlı bağırsak ve sindirim sistemi sorunlarının görülmesinde etkili oluyor. Türk insanı duygusaldır, empatiye açıktır. Bu durumun Türkiye'de sık görülmesinde önemli bir etken." ifadelerini kullandı.
Bor, bu sorunların hastaya ve sağlık sistemine de ağır yük getirdiğini vurgulayarak, kişinin yaşam kalitesini bozduğunu, sosyal yaşamdan uzaklaştırabildiğini, ayrıca iş gücü kaybı, gereksiz tetkik ve ilaç tüketimine bağlı sağlık ekonomisi açısından da maliyetli olduğunu bildirdi.

Almanya'da yapılan bir araştırma, sosyal medya kullanımını günlük 30 dakika azaltmanın zihin sağlığını ve iş tatminini önemli ölçüde geliştirdiğini ortaya koydu.
Ruhr Üniversitesi ve Almanya Zihin Sağlığı Merkezi tarafından yapılan araştırmada, sosyal medya kullanımının zihin sağlığı ve iş performansı üzerindeki etkisi incelendi.
"Behaviour and Information Technology" isimli dergide yayımlanan araştırma kapsamında hepsi çalışan 166 katılımcı 2 gruba ayrıldı.
Gruplara araştırmadan önce, iş yükü, iş memnuniyeti, işlerine bağlılık, zihin sağlığı, stres seviyesi, kovulma korkusu gibi konularda anket uygulandı.
Birinci grup günlük sosyal medya alışkanlıklarına devam ederken, ikinci grup 1 hafta boyunca günlük sosyal medya kullanımını 30'ar dakika azalttı.
Araştırma sonucunda, 2. gruptaki kişilerin çok çalışma duygusunda ve işten kovulma korkusunda azalma görünürken, zihinsel olarak kendilerini daha iyi hissettikleri ve işe daha çok odaklanarak işlerinden daha çok tatmin olduğu tespit edildi.
Araştırmanın yazarlarından Ruhr Üniversitesinden Doçent Dr. Julia Brailovskaia, araştırmanın sonucunu "Beynimiz, özellikle elimizdeki işten başka bir yere dikkatimizi çeken sürekli dikkat dağılmalarıyla başa çıkmak için mücadele veriyor. Sosyal medyalarını kontrol etmek için işlerini sürekli yarıda bırakan kişiler daha çok zorlanıyor." şeklinde yorumladı.

İsveç'te yapılan bir araştırma, "hastalık hastalığı" olarak da bilinen "hipokondriyazis" tanısı konulmuş kişilerin, diğer insanlara göre daha erken öldüğünü ortaya koydu.
Araştırmada, hipokondriyazis tanısı konulmuş 4 bin 129 kişi ile bu hastalığı olmayan 41 bin 290 şahsın verileri incelendi.
Bu kapsamda "hastalık hastası" kişilerin diğerlerine göre hem doğal hem de doğal olmayan nedenlerden dolayı daha erken öldüğü tespit edildi.
ABD'nin New York kentindeki Montefiore Tıp Merkezi'nden Dr. Jonathan E. Alpert, araştırmaya ilişkin yaptığı açıklamada, birçok kişide hafif de olsa hastalık hastalığına rastlanılabileceğini ancak bir tarafta "ciddi bir hastalığa yakalanmamak için bazı insanların sürekli endişe ve acı içinde yaşadığını" kaydetti.
İsveç'te bulunan Karolinska Enstitüsünden araştırmanın başyazarı David Mataix-Cols, "literatürdeki açık bir boşluğu" ele aldıkları söz konusu araştırmayı yaparken binlerce kişiye ait 24 yıllık veriyi analiz ettiklerini söyledi.
Mataix-Cols, önceki araştırmaların bu rahatsızlığa sahip kişilerde intihar riskinin daha düşük olabileceğini öne sürdüğünü ancak yaptıkları bu çalışmada hipokondriyazis tanısı konmuş kişilerde intihar oranının olmayanlara göre 4 kat daha fazla olduğunu gözlemlediklerini ifade etti.

- "Uzun süre kullanımı bakterilerde direnç oluşturur "
Prof. Dr. Özmen, antibiyotik kullanımının yeterli dozda ve mümkün olduğu kadar kısa bir süre uygulanması gerektiğini, etkisiz dozda veya gerektiğinden daha uzun süreli kullanımlarda ise bakterinin direnç kazanmasını kolaylaştırdığını kaydetti.
Antibiyotiklerin kullanımındaki en büyük hatalardan birinin de grip ve soğuk algınlığında alınması olduğunu aktaran Özmen, şunları kaydetti:
"Grip ve soğuk algınlığı tedavisine antibiyotikler herhangi bir katkı sağlamaz, hatta yan etkileri açısından hastaya zararı bile verebilir. Soğuk algınlığı ve gripte etken virüslerdir ve antibiyotikler bu virüslere etki etmez. Antibiyotikler ise bakterilere karşı etkili olan ilaçlardır. Aminoglikozid grubu antibiyotikler özellikle böbreklere zararlıdırlar ve akut böbrek hasarı yapabilirler. Diğer antibiyotikler özel olarak zararlı olmasalar da bazı bireylerde böbreğe zarar verebilirler."

- Antibiyotik kullanımında gerileme var
Prof. Dr. Özmen, antibiyotiklerin etkili kullanılmasındaki önemli noktalardan birinin de reçetesiz satılamaması olduğunu aktararak, "Türkiye'de 2011'de kutu bazında tüm ilaç satışında yüzde 13 olan antibiyotik oranı, akılcı antibiyotik kullanım tedbirleriyle 2021'de yüzde 6'ya gerilemiştir. Ancak dünya genelinde ve ülkemizde antibiyotik direnç sorunu ciddi bir sorun olmaya devam etmektedir. Bu nedenle doğru ve bilinçli ilaç kullanımı için hem sağlık mensupları hem de toplum eğitilmelidir." ifadelerini kullandı.

-Elektronik sigaranın ve ısıtılmış tütün ürünlerinin sağlık etkileri…
E-sigarada bulunan çeşitli kimyasalların yanı sıra özellikle aroma verici katkı maddelerinin de insan embriyo kök hücreleri, fare nöral kök hücreleri ve insan pulmoner fibroblastları üzerine sitotoksik etkisi gösterdiğinin vurgulandığı raporda, beyin gelişimine nörotoksik etkisi olduğu ve annenin e-sigara içmesinin çocukta davranışsal ve kognitif değişikliklere yol açabileceği bildirildi.
Raporda, e-sigaranın başta solunum ve kardiyovasküler sistemler olmak üzere karaciğer, böbrekler ve sinir sistemine de zararları olduğu; bağışıklık sistemini olumsuz etkileyerek, zatürre gibi alt solunum yolu infeksiyonları riskini artırdığı; akut akciğer hasarı ile solunum yetmezliği ve ölüme yol açabildiği; SARS-CoV-2'ye duyarlılığı ve COVID-19 gelişimini artırdığı vurgulandı.
Isıtılmış tütün ürünlerinin kullanıcılarını, çoğu kansere neden olan toksik maddelere maruz bıraktığının ve geleneksel sigaralardan daha az zararlı olduklarını gösteren yeterli kanıt olmadığının kaydedildiği raporda, “Dünya Sağlık Örgütü'ne göre, her türlü tütün ürünü kullanımı, e-sigaralar ve ısıtılmış tütün ürünleri de dahil olmak üzere zararlıdır. Avrupa Solunum Derneği (ERS), sigara içiminde olduğu gibi, ısıtılmış tütün ürünlerinin de bağımlılık yaptığı ve insanlar için kanserojen maddeler içerdiğini bildirmiştir” denildi.
Açıklamada, şu ifadeler de yer aldı:
“Amerikan Toraks Derneği (ATS) ve diğer uluslararası solunum dernekleri, e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin tehlikeleri, insan sağlığına ve tütün kontrolü mücadelesine verdikleri zararlar hakkında görüş raporları yayınlamıştır. Avrupa Pediatri Akademisi (EAP) e-sigaraların ve ısıtılmış tütün cihazlarının ve bu cihazlarda kullanılan likitlerin sağlık açısından çok tehlikeli olduğunu, bu nedenle çocuklar ve gençlerin e-sigaraya erişimlerinin ve tıpkı sigara dumanında olduğu gibi pasif maruziyetlerinin de yasalar aracılığıyla engellenmesini önermektedir. Tüberküloz ve Akciğer Hastalıkları Uluslararası Birliği (UNION), yüksek bağımlılık yapıcı nikotin ve tütün ürünlerinin düşük ve orta gelirli ülkelere sokulmasının felakete varan sonuçları olacağını bildirmektedir.” 

-“Yeni tehdit Puff Bar”
Nikotin oranı çok yüksek olan, toksik aromalar bulunduran Puff Bar’ın satışı ve ithalinin Bakanlar Kurulu’nun yeni bir emirnamesiyle serbest bırakıldığının belirtildiği raporda, Puff Bar’ın kullanımının tehlikeleri de aktarıldı.
“Çocuklar ve ergenlerde yüksek nikotin bağımlılığı için giriş kapısı oluşturan bu ürünlerin piyasaya sunumu gelecek nesillerin sağlığı için son derece tehlikelidir” denilen raporda, bütün bilimsel çalışmaların puff bar da dahil bütün e-sigara ve ısıtmalı tütün ürünlerinin sağlık üzerine zararlarını destekler yöndeyken, halk sağlığını korumakla yükümlü ülke yöneticilerinin bu “zehirin” ithalini ve satışını serbest bırakmaya nasıl karar verdiğinin düşündürücü olduğu vurgulandı. Raporda, bu ürünlerin satışının serbest olmasının, ürünlerin KKTC üzerinden Türkiye’ye girişini arttırarak kullanımı teşvik edeceği uyarısında da bulunuldı.
Raporda, Türk Toraks Derneği’nin elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri hakkındaki görüşü şöyle özetlendi:
“Tütün endüstrisi, e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri gibi yeni ürünler ile bağımlılığı sürdürme ve arzı arttırma çabası içerisindedir.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri de birer tütün ürünüdür ve sağlığa zararlıdır.
Daha az zararlı olduğu ileri sürülen bu ürünlerin kısa süreli kullanım sonrasında bile ölümle sonuçlanabilen ciddi akciğer hasarı ve solunum yetmezliğine neden olabildiği kanıtlanmıştır.
Elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin sigara bırakma yöntemi olarak kullanılamayacağı yapılan araştırmalarla gösterilmiştir.
Başta sigara içmeyenler, çocuk, ergen ve hassas gruplar olmak üzere bütün toplumun e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerine (doğrudan tüketim yoluyla veya buharına dolaylı olarak) maruz kalması engellenmelidir.
Tüm halkımızın, özellikle gençlerimizin ve çocuklarımızın sağlığını açıkça bozan ve tehdit e-sigara ve ısıtılmış tütün ürünleri gibi yeni nesil tehditlerin üretimine, ithalatına ve satışına izin verilmemelidir.”

Kıbrıs Türk Pediatri Kurumu ve Ege Üniversitesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı iş birliğinde Ege-Kıbrıs Pediatri Kongresi’nin dördüncüsü 13-15 Ekim’de İzmir’de yapılacak.
Kurum’dan yapılan yazılı açıklamada, söz konusu tarihlerde Ege Üniversitesi Atatürk Kültür Merkezi’nde “Uluslararası Katılımlı 12. Ege Pediatri - 8. Ege Pediatri Hemşireliği ve 4. Ege Pediatri- Kuzey Kıbrıs Pediatri Kongresi” yapılacak.
Açıklamada, “Teknoloji ve Çocuk “ sloganıyla düzenlenen bu bilimsel şölende, teknolojinin hızla gelişmesiyle değişen dünyada çocuklarımızın büyüme ve gelişmeleri irdelenerek, bu süreçte ortaya çıkabilecek sorunlar ve bu sorunların çözümleri ele alınarak farkındalığın arttırılması hedeflenmektedir” denildi.
Çocukluk çağında sık görülen hastalıklar, aşılamalar, beslenme ve nadir hastalıklar gibi konuların da tartışılacağı belirtildi.
Kongreye, çocuk sağlığı ve hastalıkları alanında akademisyen, yan dal uzmanı ve çocuk uzmanlarından oluşan on beş kişilik heyetle gidileceği belirtildi.

-Seyer: “BNV’den korunmak için sivrisineklerin üremesi önlenmelidir.”
Bulaşın önlenmesi için, Culex cinsi dişi sivrisinek sayısının azaltılması gerektiğini belirten TMC-KKTC Mikrobiyoloji Platformu Yürütme Kurulu Üyesi Yrd. Doç. Dr. Ayşe Seyer bu amaçla, söz konusu dişi sivrisineklerin yumurtalarını bırakabilecekleri su birikintilerinin (örneğin, saksı diplerinde biriken sular, yağmur sonrası oluşan su birikintileri, doğaya bırakılan araç tekerlekleri içerisinde biriken suların) ortadan kaldırılması gerektiğini açıkladı.
İnsanların BNV enfeksiyonuna karşı korunması için uygulanabilecek bir aşının henüz mevcut olmadğını da belirten Seyer, BNV maruziyetinin en aza indirgenmesi için şafak vakti ve hava kararmaya başladığında dış mekanda bulunmaktan kaçınılması, sivrisineklerin aktif olduğu zamanlarda eğer dış mekanda bulunulacaksa açık renkli ve vücudun tamamını kaplayan giysilerin tercih edilmesi, kapı ve pencerelere sineklik taktırılması, sinek kovucu spreylerin kullanılması ve hastalık taşıyabilen sivrisineklerin çoğalmasının önlenmesi için su birikintilerinin ortadan kaldırılmasının gerekli olduğunu kaydetti.
Bunlara ilaveten, BNV’nin kuşlar ve atlar başta olmak üzere diğer hayvanları da enfekte edebileceği göz önünde bulundurulması gerektiğini kaydeden Seyer, bu nedenle ölü bir kuş veya doğada bulunan bir hayvanla eldivensiz ve yakın temas kurmaktan kaçınılmasının şart olduğunu vurguladı.

-Ruh: “Enfeksiyon nadiren diğer yollarla da bulaşabilmektedir”
KKTC Mikrobiyoloji Platformu Genel Sekreteri ve YDÜ DESAM Araştırma Enstitüsü Tropikal ve Vektörel Hastalıklar Araştırma Grubu Lideri Doç. Dr. Emrah Ruh, BNV’nin başlıca sivrisinek ısırığıyla insanlara geçse de nadiren kan transfüzyonu ve organ transplantasyonu yoluyla, ya da anneden bebeğine hamilelik, doğum veya emzirme sırasında ve laboratuvar maruziyeti sonucunda da bulaşabildiğini kaydetti.
Ülke genelinde sivrisineklerin incelenmesi ve önlemlerin alınması gereğine vurgu yapan Ruh, ayrıca sivrisineklere yönelik kontrol programlarının sürekliliğinin sağlanması gerektiğini de sözlerine ekledi.

Açıklamanın devamı şöyle;
“Daha önce de paylaştığımız üzere Batı Nil Virüsü konusunda korunma yöntemleri önem taşımaktadır. Hastalık taşıyan sivrisineklerin uçmadan üreme kaynağında önlenebilmesi amacıyla evlerimizin çevresinde kaplarda üreyen sivrisineklerine üreme olanağı tanımamak, oluşan larvaları yok etmek için evlerimizin bahçesinde olan saksı altındaki suların, süs havuzlarının, kapların ve lastik içinde biriken suların sık sık boşaltılması önem taşımaktadır.
Sağlık Bakanlığı Bulaşıcı Hastalıklar Yasası kapsamında bulunan kurullar ve komitelerin yer aldığı, ayrıca Tabipler Birliği'nin, belediyelerin, çevre dairesinin, veteriner dairesinin ve belediyeler birliğinin temsilcilerinin de olduğu tüm paydaşlarla birlikte harekete geçmiş ve sürekli temas halindedir”

-İnsandan insana bulaş söz konusu değil
Açıklamada, enfekte sivrisineklerin Batı Nil virüsünü insanlara ve hayvanlara bulaştırdığı, insandan insana bulaşın söz konusu olmadığı ifade edildi.

-Ana konak kuşlar…
Bakanlık açıklamasına göre, ana konağı kuşlar olan Batı Nil Virüsü insanlara en sık ‘Culex’ cinsi sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşıyor.

-İlk görülen belirti baş ağrısı
Açıklamaya göre, batı Nil Virüsüne bağlı olarak gelişen hastalıkta çoğu zaman ilk görülen belirti baş ağrısıdır. Çoğunlukla grip benzeri semptomlarla ortaya çıkan belirtiler arasında sırt ağrısı da var. Ani başlayan yüksek ateş, halsizlik ve kaslarda güçsüzlük önemli belirtiler arasındadır.  Batı Nil Virüsü enfeksiyonun bazı vakalarda hiçbir belirti görülmezken, bazı vakalar yatarak tedavi ediliyor, hastalık ölüme yol açacak kadar ciddi de seyredebiliyor.

-Vakaların yüzde 90’ında yüksek ateş görülür
Virüsü bulaşan kişilerde, mide bulantısı, kusma, ishal, deride kızarıklık ve lenfadenopati olarak bilinen lenf bezlerinin aşırı şekilde şişmesi gibi semptomlar da görülebilir. Vakaların yüzde 90’ında ise Batı Nil Ateşi olarak bilinen yüksek ateş görülür.

-Aşısı ve ilaçla tedavisi yok… Sivrisineklere üreme olanağı tanınmamalı, biriken sular sık sık boşaltılmalı
Aşısı ve ilaçla tedavisi olmadığı için Batı Nil Virüsünden korunma tedbirleri çok önemli.
Hastalık taşıyan sivrisineklerin uçmadan üreme kaynağında önlenebilmesi amacıyla evlerin çevresinde kaplarda üreyen sivrisineklere üreme olanağı tanımamak, oluşan larvaları yok etmek için evlerin bahçesinde olan saksı altındaki suların, süs havuzlarının, kapların ve lastik içinde biriken suların sık sık boşaltılması gerektiği vurgulandı.

-İlaçlamalar aralıksız sürüyor
Sivrisineklerden bulaşan hastalıkların önlenmesi için ilaçlama çalışmalarının aralıksız sürdüğü de belirtildi.
Tedbirler konusunda halkı bilinçlendirme çalışmalarını sürdürdüğü açıklanırken, Sağlık Bakanlığı bünyesindeki Bulaşıcı Hastalıklar Yasası kapsamında oluşturulan kurullarla komitelerin, paydaşları Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği,  Çevre Dairesi,  Veteriner Dairesi ve Belediyeler Birliği ile iş birliği ve çalışması sürüyor.