- Yunan basını
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Konstantinos Filis Kathimerini gazetesi için kaleme aldığı makalede, Yunanistan ile Fransa arasında varılan anlaşmanın sadece Türkiye'ye nota gönderilmesine ilişkin olduğunu savunarak "Aksi halde eğer Fransa izin istediyse bu, anlaşmanın ihlali anlamına gelir." dedi.
Filis, "Yunanistan, Meridiam ile anlaşma yaptığı 5 Ağustos'tan sonra, Türkiye'nin metodolojisini de göz önünde tutarak Türkiye'nin izlenim yaratmasını engelleyecek bir yol bulmalıydı. Örneğin, Fransa devletinin değil, ilgili firmanın bilgilendirmeyi yapmasını isteyebilirdik." ifadelerini kullandı.
Ta Nea gazetesi ise araştırma gemisinin yola çıkmasındaki gecikmenin nedeninin Atina, Ankara ve Paris arasında olası bir gerginliği önlemek için yapılan diplomatik temaslar olduğunu savundu.
Yunan hükümeti adına yapılan açıklamalarda ise Türkiye'den izin talep edilmediği ileri sürüldü.

- Başçeri
Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Kıbrıs Barış Harekatı’na katılarak Kıbrıs Türk halkının özgürlüğü, bağımsızlığı ve varoluş mücadelesine destek veren, bu uğurda yaralanıp gazi olan kahramanlarla 52 yıl sonra, Kıbrıs Türkü’nün bağımsızlığını taçlandırdığı Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı tesislerinde bir arada bulunmanın mutluluk verdiğini belirtti.
Muharebe alanlarının korunmasının ve bu alanlarda yaşananların gelecek nesillere aktarılmasının büyük önem taşıdığını vurgulayan Başçeri, içinde bulunulan coğrafyada hakikatler dile getirilmediğinde gerçek olmayan söylemlerin gerçekmiş gibi algılanabildiğine dikkat çekerek, “Onun için hafızaya çok ciddi ihtiyacımız var.” dedi.
Hafızanın diri tutulmasının büyük önem taşıdığını belirten Başçeri, gazilerin yaşadıklarının, Kıbrıs Türk halkının varoluş mücadelesinde yaşananların ve bu mücadeleyi verenlerin yaşadıkları hakikatlerin, kayıt altına alınarak, gelecek nesillere aktarılması gerektiğini ifade etti.Başçeri, hafızanın diri tutulmasıyla hakikatin çarpıtılmasının da önüne geçilebileceğini belirterek, Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı’nın (TİKA) da adanın önemli noktalarında müzeler oluşturulmasına yönelik çalışmalar yürüttüğünü kaydetti.
“Adadaki makamlarla birlikte bir ortak hafıza havuzu oluşturmak adına bazı çalışmalar yapıyoruz.” diyen Başçeri, gaziere sağlıklı bir ömür dilerken, ebediyete intikal eden tüm şehitleri rahmetle andı.

- Balaban
Sivil Savunma Teşkilatı Başkanı Hakan Balaban da, gazileri ve şehit yakınlarını Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı’nda ağırlamaktan onur duyduğunu ifade etti.
Bu topraklarda huzur içinde yaşamanın ne anlama geldiğini ve bunun hangi fedakarlıklarla mümkün olduğunu çok iyi bildiklerini vurgulayan Balaban, “Kıbrıs Türk halkının hafızasında Mehmetçiğin cesareti, mücahitlerimizin direnişi ve şehitlerimizin hatırası daima canlıdır.” dedi.
Türkiye ile KKTC arasındaki gönül bağının, ortak mücadelenin ve karşılıklı güvenin bir eseri olduğunu dile getiren Balaban, bu vesileyle başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları başta olmak üzere, Türkiye ve Kıbrıs'ta vatan uğruna hayatını feda eden tüm şehitleri rahmet ve minnetle andı.
Balaban, ebediyete intikal eden gazilere Allah’tan rahmet, hayatta olan gazilere ise sağlık, huzur ve uzun ömür diledi.

- Taş
Kıbrıs Platformu Başkanı Hasan Taş da, Kıbrıs Barış Harekâtı’nın 52. yılında, 8. Kıbrıs Barış Harekâtı Muharebe Alanları Programı vesilesiyle, gazilerin onuruna düzenlenen etkinlikte bulunmaktan duyduğu mutluluğu dile getirdi.
Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı ile programın gerçekleşmesine katkı koyanlara teşekkür eden Taş, “Bu programda yalnızca şehitlikleri, anıtları ve muharebe alanlarını ziyaret etmiyoruz. Tarihi, onu yaşayanların anlatımlarıyla dinliyor, gazilerimizin hatıralarını gelecek nesillere taşıyoruz.” dedi.
Bir zamanlar bu topraklarda omuz omuza mücadele eden kahramanların yıllar sonra aynı yerlerde buluşmalarına şahit olduklarını dile getiren Taş, her ziyaretlerinde bugünkü huzurun ve güvenliğin hangi fedakârlıklarla kazanıldığını bir kez daha anladıklarını dile getirdi.
Gazilerin tarihin yaşayan tanıkları, hatıraları ve milletin hafızasına bırakılacak kıymetli birer emaneti olduğunu söyleyen Taş, “Sizlerle bu yolda yürümek, yaşadıklarınızı dinlemek ve gelecek kuşaklara aktarmak bizler için hem bir onur hem de sorumluluktur.” dedi.
Taş, şehitlerin isimlerini ve hatıralarını yaşatmayı bir vefa borcu olarak gördüklerini de dile getirdi.

-“Babamın vasiyetidir; anlaşma imzalandığında ara bölgeye bir zeytin ağacı dikeceğiz”
Açıklamasında Kıbrıs'ta çözüme ilişkin kişisel bir hatırasını da paylaşan Özgür, babasının vasiyetine dikkat çekerek, şu ifadeleri kullandı:
“Babamın vasiyetidir; Kıbrıs’ta karşılıklı kabul edilebilir bir anlaşma imzalandığında, eski ara bölgeye bir zeytin ağacı dikeceğiz. O ağacı dikeceğimiz günün hayaliyle, ülkemizde çözüm ve barış için çalışmaya devam edeceğiz.”
Kıbrıs’ta kalıcı barışın yalnızca siyasi bir hedef değil, gelecek nesillere karşı ortak bir sorumluluk olduğunu vurgulayan Özgür, çözüm iradesinin toplumsal refah ve demokratik gelişimle birlikte ele alınması gerektiğini belirtti.

-“Çocuklarımızın güvenle ve özgürce yaşayacağı ortak bir geleceğe inanıyorum”
Çözüm öncesinde de sonrasında da halkın refahı ve mutluluğu için çalışmaya devam edeceklerini ifade eden Özgür, değişim ve dönüşüm ihtiyacına da dikkat çekti.
Özgür, “Çözüm öncesinde de sonrasında da halkımızın refahı ve mutluluğu için çağın gerektirdiği tüm değişimleri korkusuzca savunacağız” dedi.
Kıbrıs’ta barışın, güvenin ve ortak yaşamın güçlendirilmesine yönelik kararlılığını yineleyen Özgür, “Çocuklarımızın bu adada güvenle, özgürce ve umutla yaşayacağı ortak bir geleceğe inanıyorum. O geleceği kurmak için üzerimize düşeni yapmaya devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.

-“Kıbrıs Türk halkının bu ortak mücadelenin dışında bırakılması kabul edilemez”
Başbakan Üstel yaptığı yazılı açıklamada, Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen COP31’in, temiz enerjiye geçişin, enerji güvenliğinin ve iklim değişikliğiyle mücadelenin bütün halkları kapsaması gerektiğini bir kez daha ortaya koyduğunu ifade etti. Üstel, "Kıbrıs Türk halkının bu ortak mücadelenin dışında bırakılması kabul edilemez.” dedi.
Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti arasında planlanan deniz altı elektrik kablosunu, ülkenin enerji geleceği ve çevrenin korunması bakımından stratejik bir yatırım olarak değerlendirdiklerini belirten Üstel, bu kabloyla Türkiye’den elektrik getirmeyi ve iki ülkenin elektrik şebekelerini enterkonnekte sisteme bağlamayı hedeflediklerini kaydetti.
Üstel, “Düşük karbonlu elektrik tedarikiyle desteklenecek bu bağlantı, elektrik arz güvenliğimizi güçlendirecek ve güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir kaynaklardan üretilen elektriğin şebekeye daha fazla verilmesinin önünü açacaktır.” dedi.
Türkiye’den boru hattıyla doğal gaz getirilmesinin de enerji dönüşümünün bir diğer somut adımı olduğunu belirten Başbakan Üstel, elektrik üretiminde fuel oil kullanımını azaltarak, doğal gaza geçmeyi, böylece üretimden kaynaklanan sera gazı emisyonlarını ve hava kirliliğini düşürmeyi hedeflediklerini kaydetti. Başbakan Üstel, “Bu iki yatırımla halkımızın daha güvenilir elektriğe kavuşmasını ve daha sağlıklı bir çevrede yaşamasını amaçlıyoruz.” dedi.

-“Kıbrıs Türk halkının sağlıklı bir çevrede yaşama ve temiz enerjiye erişim hakkı, siyasi tanınma tartışmalarının gölgesinde bırakılamaz”
Kıbrıs Türk halkının sağlıklı bir çevrede yaşama ve temiz enerjiye erişim hakkının, siyasi tanınma tartışmalarının gölgesinde bırakılamayacağını vurgulayan Üstel, insan sağlığını, çevreyi ve gelecek nesilleri ilgilendiren ihtiyaçların siyasi uyuşmazlıklara bağlı hâle getirilmesini doğru bulmadıklarını ifade etti.
Paris Anlaşması’nın temel hedefleri arasında küresel sıcaklık artışını sınırlandırma, sera gazı emisyonlarını azaltma ve düşük emisyonlu kalkınmayı desteklemenin yer aldığına dikkat çeken Üstel, şöyle devam etti:
“Çevresel faydası bilimsel verilerle ortaya konulan, daha temiz ve uygulanabilir enerji seçeneklerinin yalnızca siyasi gerekçelerle engellenmesi bu hedeflerle açık bir çelişki oluşturur. Uluslararası toplumun iklim hedeflerine bağlılığı, temiz enerji dönüşümüne ihtiyaç duyan halklara yaklaşımında da karşılığını bulmalıdır.”

-“Temiz enerjiye erişimi sınırlayan uygulamaların çevresel bedelini bütün insanlık paylaşıyor”
“Kıbrıs Türk halkına uygulanan izolasyonların, temiz enerjiye geçişi zorlaştıran sonuçları ülkemizin sınırlarını aşmaktadır.” diyen Başbakan Üstel, yüksek emisyonlu üretimin devam etmesine neden olan engellerin, önlenebilecek sera gazı salımlarının sürmesi riskini doğurduğunu kaydetti. Bu salımların ortak atmosferi ve küresel iklim mücadelesini etkilediğine dikkat çeken Üstel, temiz enerjiye erişimi sınırlayan uygulamaların çevresel bedelini bütün insanlığın paylaştığının altını çizdi.
Enerji dönüşümünü, halkın günlük yaşamına doğrudan dokunan bir sorumluluk olarak gördüklerini belirten Üstel, “Hastanelerin kesintisiz çalışması, içme suyunun temini, üretimin devamlılığı ve hanelerin güvenilir elektriğe ekonomik koşullarda ulaşabilmesi bu sorumluluğun temel unsurlarıdır. Adil dönüşüm, toplumun hiçbir kesiminin geride bırakılmamasını gerektirir.” ifadelerini kullandı.

-“Hedefimiz, çevresel kazanımları ölçülebilen ve halkımızın refahını artıran sürdürülebilir bir enerji sistemi kurmaktır”
Bu süreçte bilimsel değerlendirmeyi ve çevresel sorumluluğu esas aldıklarını kaydeden Üstel, “Kabloyla iletilecek elektriğin karbon yoğunluğu, doğal gaza geçişle sağlanabilecek emisyon azaltımı, deniz ekosisteminin korunması ve tüketiciye yansıyacak maliyetler birlikte değerlendirilmelidir. Hedefimiz, çevresel kazanımları ölçülebilen ve halkımızın refahını artıran sürdürülebilir bir enerji sistemi kurmaktır.” dedi.
Uluslararası toplumu, Kıbrıs Türk halkının temiz enerjiye erişimini desteklemeye ve bu alanda teknik ve çevresel iş birliğini geliştirmeye davet eden Üstel, COP31’in temiz enerji, şebeke altyapısı ve adil dönüşüm hedeflerinin, Kıbrıs Türk halkını da kapsaması gerektiğini kaydetti.
Üstel, “Halkımızın geleceğini, çevremizi ve ortak iklimimizi koruyacak projeleri Türkiye ile iş birliği içerisinde kararlılıkla ilerletmeye devam edeceğiz.” dedi.

- "10 öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz"
Erdoğan, yürürlüğe koydukları İklim Kanunu ile bu yapısal dönüşümün hukuki ve kurumsal zeminini güçlendirdiklerinin altını çizerek başlattıkları su verimliliği seferberliğiyle yaşam kaynağı olan suyun her damlasını koruma altına aldıklarına dikkati çekti.
11 Kasım'ı Milli Ağaçlandırma Günü ilan ederek ülke genelinde her yıl milyonlarca tohumu ve fidanı toprakla buluşturduklarını anımsatan Erdoğan, COP31 Başkanlığı kapsamındaki iklim eylem dönemini de bu kuşatıcı anlayışla hazırladıklarını dile getirdi.
Erdoğan, Uluslararası Enerji Ajansı ve Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Teşkilatı ile stratejik ortaklık tesis ettiklerini, bu uzmanlık kuruluşlarının çalışmalarını COP31 gündemiyle buluşturarak, uygulama hedeflerinin temeli haline getirdiklerini belirtti.

Erdoğan, şunları kaydetti:
"Temiz enerji dönüşümünden sıfır atığa, gıda güvenliğinden sanayileşmeye, iklime dirençli şehirlerden okyanusların korunmasına uzanan 10 adet öncelikli alanda somut ilerlemeler sağlamayı hedefliyoruz. Evvela önümüzdeki 10 yıl içinde elektrik kullanım oranımızın yüzde 50 artırılmasını, atık üretimindeki artışın yarıya indirilmesini ve sanayide döngüsel malzeme kullanımının yaygınlaştırılmasını amaçlıyoruz.
Bu noktada, eşim Emine Erdoğan'ın öncülüğünde Türkiye'de filizlenip küresel bir çevre girişimine dönüşen Sıfır Atık hareketine ayrı bir parantez açmak isterim. Hareketin başladığı 2017'de yüzde 13 civarında olan ulusal geri kazanım oranımız, 2025 yıl sonu itibarıyla yüzde 40'a yaklaştı. 90 milyon ton atık ekonomimize kazandırıldı. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun kararıyla 30 Mart'ın Uluslararası Sıfır Atık Günü ilan edilmesi ise ortak mücadelemizin küresel bir kazanıma dönüşebildiğinin en güzel örneği oldu. İnşallah burada durmayacak, sıfır atık hedefine ulaşıncaya kadar emek vermeye çaba göstermeye devam edeceğiz."

- "Pasifik ülkelerinin ihtiyaçlarını daha görünür kılmayı, bunları gündeme taşımayı birincil sorumluluk olarak belirledik"
Erdoğan, enerji dönüşümü başlığında enerji güvenliğini ve ülkelerin farklı kalkınma ihtiyaçlarını gözeten adil bir politikanın hakim olmasını istediklerini vurgulayarak, iklim eyleminin başarısının, belirlenen hedefleri gerçekleştirecek koşulların sağlanmasına bağlı olduğunu söyledi.
İklim değişikliğine en az etki eden ülkelerin, çoğu zaman en ağır bedelleri ödediği gerçeğinin akılda tutulması gerektiğine işaret eden Erdoğan, "Özellikle en az gelişmiş ülkelerin ve gelişmekte olan küçük ada devletlerinin finansmana, teknolojiye ve kapasite geliştirme imkanlarına erişimi kolaylaştırılmalıdır." dedi.
Erdoğan, iklim finansmanının daha ulaşılabilir, öngörülebilir ve ihtiyaçlara cevap verebilir hale getirilmesi gerektiğinin altını çizerek küresel karbon bütçesini tarihsel olarak tüketen gelişmiş ülkelerin, emisyon azaltımında ve finansmanda daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirtti.
Gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkının korunması, iklim krizinin bedelini en ağır şekilde ödeyen kırılgan ekonomiler ve toplumların desteklenmesinin önemine vurgu yapan Erdoğan, "Bu alanda açığı kapatabilmek maksadıyla, iklim uygulama köprüsü girişimini bir model olarak uyguladık ve geçtiğimiz eylül ayında açıkladık. BRIDGE adını verdiğimiz bu girişimle yerel ihtiyaçları somut yatırımlarla bir araya getirmeye amaçlıyoruz." diye konuştu

Atlı: Kreş ve etüt vaat edenler bugüne kadar neden yapmadı?
TDP Lefke Milletvekili Adayı Av. Mine Atlı, kreş ve etüt vaatleri üzerinden iktidarı ve ana muhalefeti eleştirerek bu hizmetlerin bugüne kadar neden yapılmadığını sordu. TDP’nin “40 Söz 50 İmza” kitapçığında uzmanlarla hazırlanan çözüm önerilerinin ve uygulama takvimlerinin yer aldığını vurgulayan Atlı, “Bunu seçime beş kala yapmadık” dedi.
Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) Lefke Milletvekili Adayı Av. Mine Atlı, Damla Dabis’in sunduğu “Özgür Yorum” programında seçim sürecini ve gündemdeki gelişmeleri değerlendirdi.
Seçim vaatlerinin geçmiş icraatlarla birlikte sorgulanması gerektiğini belirten Atlı; sosyal hizmetler, sağlık, kadınların siyasetteki temsili ve nüfus politikası konusunda açıklamalarda bulundu.
Kreş ve etüt hizmetlerinin özellikle kadınların çalışma hayatına katılımı açısından temel bir ihtiyaç olduğunu vurgulayan Atlı, bu hizmetlerin seçim döneminde popüler projelere dönüşmesini eleştirdi.
Hem iktidarın hem de ana muhalefetin yönettiği belediyeler bulunduğunu hatırlatan Atlı, şöyle konuştu:
“Şimdi iktidara baktığımızda bunu bugüne kadar yerine getirmemek için ne gibi engeller vardı? Ana muhalefete baktığımızda da aynı sorunu görüyorum. Peki neden bugüne kadar bu belediyelerde böyle icraatlar görmedik?”
Lefkoşa Türk Belediyesi’ni örnek gösteren Atlı, Mehmet Harmancı’nın görevi devraldığı dönemde belediyenin mali tablosunun çok kötü olduğunu, buna rağmen sosyal hizmetler için kaynak yaratıldığını söyledi.
O dönemde kendisinin de belediye meclis üyesi olduğunu anımsatan Atlı, “Bu bir irade meselesidir, bir vizyon meselesidir. Vizyon ve irade olduğu takdirde, şeffaf ve hesap verebilir bir yönetim anlayışıyla şu an vaat edilen tüm icraatlar çoktan yerine getirilmiş olması gerekirdi” dedi.
Toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimlerinin küçük yaşlardan itibaren müfredatta yer alması gerektiğini belirten Atlı, bu yöndeki çalışmalar kapsamında hazırlanan bir protokolün UBP döneminde reddedildiğini ve feshedildiğini ifade etti.
Kadınların siyasette karşılaştığı deneyim eşitsizliğinin liyakat veya zekâyla ilgili olmadığını vurgulayan Atlı, asıl sorunun kendilerine verilmeyen fırsatlar olduğunu belirtti. Kadınların yalnızca seçim zamanı kota doldurmak için hatırlanmaması gerektiğini söyleyen Atlı, yüzde 30’luk kotanın yüzde 50’ye çıkarılmasını istediğini de kaydetti.
TDP’nin “40 Söz 50 İmza” kitapçığının uzmanlar ve ilgili kesimlerle yürütülen çalışmalar sonucunda hazırlandığını anlatan Atlı, uzman görüşü alınmadan açıklanan projelere kuşkuyla yaklaştığını söyledi.
Partinin Meclis dışında kaldığı dönemde komiteler, atölyeler ve konferanslarla çalışmalarını sürdürdüğünü belirten Atlı, “Bu çalışmaları beş yıl boyunca yaptık. Bunu da seçime beş kala yapmadık” dedi.
TDP’nin çözüm önerileriyle birlikte uygulama takvimi de sunduğunu vurgulayan Atlı, “Kimisi 30 gün, kimisi 60 gün, kimisi 90 gün, kimisi 2 yıl. Yani vaat ettiğimiz önerileri ne kadar süre içerisinde yerine getireceğimizi de söylüyoruz” ifadelerini kullandı.
Sağlık, eğitim ve güvenlik hizmetlerinin planlanması için nüfus sayımının gerekli olduğunu söyleyen Atlı, kaç kişiye hizmet verileceği bilinmeden ihtiyaçların belirlenemeyeceğini ifade etti.
Nüfus politikası talebinin dışarıdan gelen insanlara karşı olmakla ilişkilendirilmesini reddeden Atlı, vatandaşlık durumuna bakılmaksızın ülkede yaşayan herkesin insanca yaşamayı hak ettiğini vurguladı.
Vatandaşlık uygulamalarına da değinen Atlı, ülkeye kısa süre önce gelen bazı kişilere vatandaşlık verilebilirken yıllardır burada emek veren insanların yaşadığı sorunlara dikkat çekti.
Kamu kurumlarının işleyişine de değinen Atlı, her belirsiz konuda savcılıktan görüş beklenmesinin kurumların çalışmasını aksattığını söyledi.

-"En büyük gücümüz birbirinden değerli 50 adayımız "
Demokrat Parti’nin seçimlerde önemli bir avantaja sahip olduğunu ifade eden Ataoğlu, diğer siyasi partilerin mevcut milletvekilleriyle birlikte yeni adaylarını da yarıştırmak durumunda olduğunu, DP’nin ise birbirinden değerli 50 adayla seçime hazırlandığını söyledi.
Milletvekili adaylarının farklı meslek gruplarından, sivil toplum örgütlerinden ve toplumun çeşitli kesimlerinden geldiğine dikkat çeken Ataoğlu, her adayın kendi çevresinde önemli bir etki alanına sahip olduğunu söyledi.
Adayların mesleki birikimleri, sosyal ilişkileri ve toplumla kurdukları bağların Demokrat Parti açısından büyük bir avantaj oluşturduğunu belirten Ataoğlu, bu potansiyelin doğru değerlendirilmesi halinde seçimlerde önemli bir başarı elde edilebileceğini ifade etti.
Ataoğlu, adayların farklı sektörlerde, meslek gruplarında ve sivil toplum kuruluşlarında önemli bağlantılara sahip olduğunu, bu çeşitliliğin Demokrat Parti’nin ülke genelinde daha geniş kesimlere ulaşmasını sağlayacağını ifade etti.

-"Bu kampta tam bir aile havası oluştu "
İki günlük siyaset kampını değerlendiren Ataoğlu, eğitim programlarında verilen bilgilerin yanı sıra adaylar arasında oluşan birliktelik ve samimiyetin kendisi açısından büyük önem taşıdığını söyledi.

Kamp süresince adayların birbirlerini daha yakından tanıma fırsatı bulduklarını, ortak hedefler etrafında güçlü bir dayanışma ortamı oluştuğunu belirten Ataoğlu, eğitim veren akademisyen ve uzmanlara da teşekkür etti.

Kampın tamamlanmasıyla birlikte Demokrat Parti’nin seçim çalışmalarında yeni bir döneme gireceğini ifade eden Ataoğlu, bütün adayların birbirlerine güvenerek ve destek olarak sahada çalışacaklarına inandığını kaydetti.

Ataoğlu, Demokrat Parti ailesinin el ele, kol kola ve omuz omuza hareket ederek 6 Aralık seçimlerinde başarılı olmak için gereken mücadeleyi ortaya koyacağını vurgulayarak, tüm adaylara başarılar diledi."

-“Yoğun temaslar gerçekleştirdik”
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Siyasal Partiler Konseyi ile yapılan ikinci toplantıda, son görüşme sürecinde neler yaşandığını ayrıntılı bir şekilde ve herhangi bir şeyi gizlemeden aktardıklarını belirtti.
Sürecin selameti açısından basına açıklamalarda bulunurken, fazla ayrıntıya girmeyi doğru bulmadıklarını kaydeden Erhürman, bugün, Cumhurbaşkanlığı makamındaki 55. günü olduğunu söyledi.
Erhürman, bu 55 günde yoğun temaslar gerçekleştirdiklerini; İsveç, Amerika Birleşik Devletleri, Hollanda, Fransa Büyükelçileri ile Avrupa Komisyonu, AB Kıbrıs Özel Temsilcisi Johannes Hahn’la görüşmeler ve Birleşik Krallık Devlet Bakanıyla telefon görüşmesi yapıldığını belirtti.
Tüm bu görüşmelerin yanında BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar ile yapılan ikili görüşme ve gerçekleştirilen üçlü görüşmelerin de toplantının gündeminde yer aldığını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erhürman, süreç içindeki tüm konuların dört basamağa ayırabileceğini, bunların; çözüm esasına, Cenevre ve New York'tan devralınan güven yaratıcı ve güven artırıcı önlemlere, kendi tarafından sunulan on maddelik paket ve Rum Lider Nikos Hristodulidis tarafından sunulan paketle ilgili meseleler olduğunu kaydetti.
Hristodulidis tarafından sunulan paketin de Konsey toplantısında görüşüldüğünü söyleyen Erhürman, paketle alakalı olarak, kendileri tarafından henüz bir geri bildirim yapılmadığını vurguladı.

-“Ortak basın açıklamasında söz edilen siyasi eşitlik kavramında ‘dönüşümlü başkanlık’ yok”
Çözüm esasına yönelik meselelerin, uzun süredir dile getirdiği dört maddelik metodolojinin parçası olduğunu söyleyen Erhürman, bu metodolojinin ilk maddesinin siyasi eşitlik olduğunu hatırlattı. Erhürman, halkın kendisine Cumhurbaşkanlığı yetkisini verirken, bu dört maddeyle masaya gidileceğini bildiğini belirtti.
“Her zaman bu dört madde üzerinde durdum.” diyen Tufan Erhürman, üçlü görüşmenin ardından yapılan ortak basın açıklamasında söz edilen siyasi eşitlik kavramının, “dönüşümlü başkanlığı” içermediği için tam olmadığını belirtti.
“Dönüşümlü başkanlık” kabul edilmeden, metodolojinin ilk maddesinin ancak yarısında ortak fikir oluştuğunu kaydeden Erhürman, “Metodolojinin ilk maddesinin tamamı üzerinde ortak fikir oluşmadıkça, ikinci maddesine geçilmesi mümkün değildir. Şu anda, dört maddelik metodolojinin birinci maddesinin yarısındayız ve siyasi eşitlik noktasındayız.” şeklinde konuştu.

-“Çözüm modeline ilişkin bir uzlaşma söz konusu değildir”
Erhürman, çözümün modeline ilişkin herhangi bir tartışmaya ya da sonuca ulaşılmadığını belirterek, “Çünkü tavrımız net.” dedi.Erhürman, zaman zaman Güvenlik Konseyi kararına atıf yapılmış olmasının, her iki tarafta da çözüm modeline ilişkin bir uzlaşma olduğu yönünde yorumlandığını söyleyerek, uzlaşmanın söz konusu olmadığını vurguladı.
“Çözüm modeli” ifadesinin işin esası olduğunu ve metot tamamlanmadıkça, “esas” konuşulamayacağını belirten Erhürman, Güvenlik Konseyi kararlarına yapılan atfın sadece siyasi eşitlik konusunda olduğunu ve çözüm modeli olarak, federasyondan bahsetmediğini kaydetti.
Erhürman, “Seçimden önce, ne söylediysem, neyin sözünü verdiysem; seçimden sonra da onu görüşeceğim.” şeklinde konuştu.

-“5+1’e Lefkoşa'da, belli konularda anlaşmaya varılarak gidilmesi gerekiyor”
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, 5+1 formatındaki toplantıların, BM Genel Sekreteri, üç garantör ülke ve her iki liderin de katılımıyla çok üst düzey bir görüşme olduğunu ve bu düzeydeki bir görüşmeye gidilmeden Lefkoşa'da, belli konularda anlaşmaya varılması gerektiğini vurguladı.
Bu formattaki toplantıların ilkinin Cenevre, ikicisinin de New York'ta yapıldığını hatırlatan Erhürman, her iki toplantıdan da basit konular dahil, hiçbir sonuç alınamadığını söyledi. Erhürman, “Bu boyuttaki toplantılarda, hiçbir sonuç almadan çıkılması, taraflar için iyi bir şey değildir.” dedi.

-“Holguin ocak ayı sonunda tekrar adaya gelecek”
BM Genel Sekreterinin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Holguin’in, ocak ayı sonunda tekrar adaya gelmesinin öngörüldüğünü belirten Erhürman, Holguin ile bu süre içinde yapılan çalışmaların değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.
Erhürman, “5+1'den kaçmamız diye bir şey söz konusu olamaz. Hiçbir görüşmeden kaçmayız. Bugüne kadar kaçmadık, bundan sonra da kaçmayacağız,” diye konuşarak “hep sonuca odaklanmanın” önemine değindi.
“Sadece süreç devam ediyor diye görünmesi için,” üst düzey bir toplantı yapmak istemediklerini kaydeden Tufan Erhürman, gelişmeler yaşanan; kayıp şahıslar, hellim ve geçiş kapıları konularına değindi.
Tüm bu gelişmelerin, Holguin’in gelişinden önce sonuca varmasını umduğunu söyleyen Erhürman, siyasi parti başkanlarının, partileri adına tüm bu konular üzerine görüş bildirdiğini kaydetti.

-“Toplantı son derece samimi ve açık bir ortamda gerçekleşti”
Cumhurbaşkanı Erhürman, “Son derece samimi bir ve açık bir ortamda görüşmemizi gerçekleştirdik,” diyerek, toplantıda ayrıca Yüksek Mahkeme tarafından talep edilen Anayasa değişikliğinin de konuşulduğunu söyledi.
Siyasi partilerin genelinin, bu konuya olumlu bir yaklaşım içinde olduğunu ve hükümetin de mali boyuta ilişkin çalışmalar yaptığını kaydeden Erhürman, böyle bir değişiklik için referanduma ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

- Kıbrıs Türk halkının tarihine ve mücadelesine tanıklık etti
Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş’ın, 15 Kasım 1983’te “Bu eser hepinizindir. Dağ başını duman almış, yürüyelim arkadaşlar.” sözlerinin yankılandığı ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanına tanıklık eden bu tarihi bina, zamanla Kıbrıs Türk halkının direniş ruhunun, özgürlük arzusunun ve devlet olma iradesinin simgesi haline geldi.
Cumhuriyet Meclisi binası, halk iradesinin yansıdığı uzun görüşmelere, toplumsal eylemlere, reformlara ve anma törenlerine sahne olurken; yalnızca bir yasama binası olmanın ötesine geçerek, halkın hafızasında yer eden duyguların, mücadelelerin ve değerlerin somutlaştığı bir simgeye dönüştü.

- Cumhuriyet ilan edildi
55’inci bölüğün son karargâhı olarak kullanılan ve Kıbrıs Türk Federe Devleti döneminde Atatürk Meydanı’ndaki Meclis binasının yetersiz kalması üzerine taşınılan bu tarihi bina, Kıbrıs Türk halkının özgürlük mücadelesinin simge isimlerinden Rauf Raif Denktaş'ın, toplum lideri Dr. Fazıl Küçük'ün ve dönemin Meclis Başkanı ve Başbakanı Osman Örek’in, Cumhuriyet’in ilanını duyurduğu o tarihi görüntülerle hafızalara kazındı.
Cumhuriyet'in ilanının oylandığı oylama da yine bu tarihi binada gerçekleştirilirken, bina, Kıbrıs Türk halkının bağımsızlık mücadelesinin en önemli dönüm noktalarına ev sahipliği yaptı.

- 41 yılda 13 farklı isim
Cumhuriyet'in ilanıyla birlikte çalışmalarına devam eden Meclis binasında, 41 yıl boyunca 13 farklı siyasetçi Meclis Başkanlığı görevini üstlendi. Bu süreçte, Fatma Ekenoğlu ve Sibel Siber, Meclis Başkanlığı görevini üstlenen kadın siyasetçiler olarak tarihe geçti.
Son Genel Kurul toplantısı öncesinde milletvekilleri de düşüncelerini Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) aktardı.

- Öztürkler: “Egemenliğin kalbinin attığı tarihi binada son kez toplandık”
Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, son Genel Kurul toplantısı öncesinde Türk Ajansı Kıbrıs’a yaptığı açıklamada, tarihi Meclis binasına veda etmenin hem hüzün hem de gurur verici olduğunu söyledi.
“Bugün bu tarihi binada son günümüzü geçiriyoruz.” diyen Öztürkler, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kurulduğu, ülkenin geleceği için birçok yasanın hayata geçtiği, sabaha kadar süren tartışmalarla egemenliğin ve özgürlüğün kalbinin attığı binada son kez denetim göreviyle toplandıklarını ifade etti.
5 Mayıs itibarıyla yasama ve denetim görevlerine yeni Meclis binasında devam edileceğini belirten Öztürkler, “Hem hüzünlüyüz hem de gururluyuz. Bu tarihi binada, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti çok önemli yasalara imza atmıştır. Bu ülkenin geleceğine yön veren pek çok karar burada alınmıştır. Aynı zamanda bu tarihi binanın önünde birçok önemli eylem yapılmış, halkın sesi buradan duyurulmuştur” dedi.
Konuşmasında, Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Raif Denktaş ile toplum lideri Dr. Fazıl Küçük’ü de anan Öztürkler, “Onların çizdiği bu yolda emin adımlarla yürümeye devam edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Meclis çatısı  altında görev yapan tüm Meclis başkanlarına, başkan yardımcılarına, milletvekillerine ve Meclis çalışanlarına teşekkür eden Öztürkler, “Sabahlara kadar süren oturumlarda bizimle birlikte büyük emek vermişlerdir.” diye konuştu.
Yeni Meclis binasının Türkiye Cumhuriyeti tarafından inşa edilerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne armağan edildiğini hatırlatan Öztürkler, “Başta Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan olmak üzere, ana vatanımızdaki tüm yetkililere teşekkür ediyorum. Bu çağdaş ve donanımlı bina, Kıbrıs Türk halkının egemenliğinin ve iradesinin bir yansıması olacaktır.” ifadelerini kullandı.
Yeni binaya geçmenin mutluluğunu yaşadıklarını dile getiren Öztürkler, mevcut tarihi binanın ise her zaman kalplerde yaşayacağını ve devlet tarafından korunacağını vurguladı. Öztürkler, “Tüm ülkemize hayırlı olsun”. diyerek sözlerini tamamladı.

- Özdenefe: “Bina değişikliği yasama kalitesini tek başına artırmaz”
Meclis Başkan Yardımcısı ve Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP) Milletvekili Fazilet Özdenefe, Meclis’in yeni binaya taşınmasının teknik açıdan önemli olduğunu ancak bu durumun yasama kalitesini tek başına artırmayacağını söyledi.
Üç yıl önce Meclis ve Cumhurbaşkanlığı binalarını da kapsayan projenin gündeme geldiğini hatırlatan Özdenefe, Cumhuriyetçi Türk Partisi’nin bu süreçteki duruşunun başından beri net olduğunu vurguladı.
Özdenefe, “Cumhurbaşkanlığı ve Meclis gibi toplumun temsil organlarıyla ilgili projelerin, o kurumların iradesiyle ve ihtiyaçlarına uygun şekilde planlanması gerektiğini söyledik. Bu desteklerin istişareyle, şeffaf ve kapsayıcı bir şekilde hayata geçirilmesi gerekirdi.” dedi.
Yeni binanın milletvekillerine daha iyi çalışma koşulları sunmasının önemli olduğunu dile getiren Özdenefe, asıl meselenin Meclis’in işleyişi ve yasama kalitesi olduğunu belirtti.
Özdenefe, “Keşke sadece bina değişikliğiyle Meclis’in yapısı ve verimliliği değişseydi, ama maalesef böyle bir durum yok.” değerlendirmesinde bulundu.

- Çavuşoğlu: “Yeni Meclis binası yasama faaliyetlerine büyük katkı sağlayacak”
Milli Eğitim Bakanı Nazım Çavuşoğlu, yıllarca görev yaptığı tarihi Meclis binasına veda etmenin kendisi için duygusal bir anlam taşıdığını belirterek, yeni binanın teknik donanımı ve çalışma koşullarıyla çok daha verimli olacağını söyledi.
Çavuşoğlu, KKTC bütçesiyle böyle bir yapının inşa edilmesinin mümkün olmadığını ifade ederek, Türkiye Cumhuriyeti’nin hibesiyle hayata geçirilen yeni Meclis binasının ülkenin prestijini artıracağını ve yasama faaliyetlerine önemli katkılar sağlayacağını vurguladı.

- Solyalı: “Yeni bina toplumsal uzlaşıyla ve ihtiyaçlar belirlenerek yapılabilirdi”
CTP Milletvekili Ürün Solyalı, son Genel Kurul toplantısına ilişkin yaptığı değerlendirmede, yeni Meclis binasının yapım sürecinde Kıbrıslı Türklerin görüşlerinin alınmadığını ve ihtiyaçlar net bir şekilde belirlenmeden harekete geçildiğini söyledi.
Türkiye ile kurulacak sağlıklı bir iş birliğinde önceliğin kamu hizmetleri olması gerektiğini vurgulayan Solyalı, yeni bir Meclis binasına ihtiyaç duyulduğunun inkar edilmediğini ancak bu yapının daha uygun koşullarda ve toplumsal uzlaşıyla inşa edilmesinin mümkün olduğunu ifade etti.
CTP'nin, parlamenter sistemi savunduğunu ve Meclis’in nerede görev yaparsa yapsın orada olacağını belirten Solyalı, “Parlamentodan çekilmek gibi bir durum söz konusu olamaz. Eleştirimiz yapının oluşum şekline.” diye konuştu.

- Hasipoğlu: “Yeni Meclis binası Cumhuriyet'imizin simgelerinden biri olacak”
UBP Milletvekili Oğuzhan Hasipoğlu, Cumhuriyet Meclisi’nin tarihi binasında gerçekleştirilen son Genel Kurul toplantısına ilişkin yaptığı açıklamada, 5 Mayıs itibarıyla yeni Meclis binasına geçileceğini belirtti.
Mevcut binanın yıllardır Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne hizmet verdiğini ve bu süreçte birçok tarihi olaya tanıklık ettiğini vurgulayan Hasipoğlu, yeni Meclis binasının Türkiye Cumhuriyeti tarafından KKTC’ye hibe edilen bir proje olduğunu ifade etti.
“Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz’a teşekkür ederim.” diyen Hasipoğlu, “Bu bina yalnızca bir Meclis binası değil, aynı zamanda Cumhuriyet'imizin simgelerinden biri olacaktır. Her yönüyle mükemmel şekilde tasarlanmış bu yapı, ülkemizin uluslararası alanda daha görünür olmasını sağlayacaktır.” ifadelerini kullandı.

- Özuslu: “Yeni binaya ihtiyaç var ama öncelik sıralaması doğru muydu?”
CTP Milletvekili Sami Özuslu, yeni Meclis binasının gerekliliği konusunda partilerinin tutumunun değişmediğini vurguladı. Özuslu, “Yeni binaya ihtiyaç var mı? Elbette var. Ancak öncelikler sıralamasında bu bina ne kadar öncelikli?” diye sordu.
Yeni bina yapımının doğru bir adım olmadığını ifade eden Özuslu, “Cumhurbaşkanlığı ve Meclis binaları için alınan kararlar halkın ihtiyaçlarına uygun değildi. Asıl yapılması gereken, kamu hizmetlerini hızlandıracak ve daha sağlıklı koşullar sağlayacak binaların inşa edilmesiydi.” dedi.
Yeni Meclis binasının kamusal bütçeye getireceği yük konusunda da uyarıda bulunan Özuslu, “Binaların ısıtma, soğutma ve güvenlik masrafları ciddi şekilde artacak. Bu da devlet bütçesini zorlayacaktır.” ifadelerini kullandı.
Özuslu, Cumhuriyetçi Türk Partisi olarak yeni Meclis binası projesine karşı çıkmaya devam ettiklerini ve yeni binada yapılacak toplantılara yönelik eleştirilerde bulunduklarını ancak, "Meclisin iradesinin tecelli ettiği bir ortamda, yasaların ve Anayasa'nın bile değişebileceği toplantılara katılmamak gibi bir adım söz konusu olamaz." diyerek CTP'nin yeni Meclis binasında yerini alacağını ifade etti.

- Akpınar: “Yeni Meclis yerleşkesi ülkemizin ilerleyişine katkı sağlayacaktır”
Demokrat Parti Milletvekili Serhat Akpınar, tarihi bir süreçten geçildiğini belirterek, Cumhuriyet Meclisi'nin Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana önemli kararlara ev sahipliği yaptığını vurguladı.
Bugüne kadar hizmet veren tüm Cumhuriyet Meclisi çalışanlarına ve milletvekillerine teşekkür eden Akpınar, yeni yerleşkenin halk için hayırlı olmasını diledi.
Bu sürecin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin daha ileri adımlar atmasına katkı sağlamasını temenni ettiğini ifade etti.

- Atalay: “Yeni Meclis binasına geçmenin hem sevincini hem de hüznünü yaşıyoruz”
Yeniden Doğuş Partisi Milletvekili Talip Atalay, Cumhuriyet Meclisi'nde son toplantılarını gerçekleştirdiklerini belirterek, yeni Meclis binasına geçmenin hem sevincini hem de hüznünü bir arada yaşadıklarını ifade etti.
Yeni binanın temsil açısından önemli olduğunu vurgulayan Atalay, mevcut tarihi binanın ise Kıbrıs Türk toplumunun hafızasında özel bir yer edindiğini söyledi.
Mevcut Meclis binasının gelecekte müze olarak korunmasının isabetli olacağını düşündüğünü belirten Atalay, yeni Meclis binasının ise ülke sorunlarının çözümüne katkı sağlayacak, daha verimli bir çalışma ortamı sunacak sembolik bir öneme sahip olmasını temenni etti.
Atalay ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti’ne, yeni Meclis ve Cumhurbaşkanlığı binalarını Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne hediye ettikleri için teşekkür etti.

- Rogers: “Eski Meclis binası kaynaşmayı sağlayan verimli bir ortamdı”
Bağımsız Milletvekili Jale Refik Rogers, Cumhuriyet Meclisi'nde son günlerini geçirdiklerini belirterek, eski binanın kendisi için anlamlı ve verimli bir çalışma ortamı sunduğunu ifade etti.
Yeni Meclis binasına taşınılacak olmasına rağmen, eski binanın iktidar ve muhalefet arasında kaynaşma sağladığı bir atmosfer oluşturduğunu dile getiren Rogers, bu tarihi yapının gelecekte ulusal bir müze olarak kamuya hizmet edecek şekilde değerlendirilmesini temenni etti.
Rogers, yeni Meclis binasının da ülkeye hayırlı olmasını dileyerek sözlerini tamamladı.

- Atun: “Eski Meclis binası yeterliydi, yeni bina devlete yakışır olacak”
Eski Cumhuriyet Meclisi Başkanı Hakkı Atun ise Atatürk Meydanı'ndaki eski binanın yetersiz kalması nedeniyle mevcut Meclis binasına geçildiğini belirtti.
Zamanla ek odalar eklenmesine rağmen milletvekili odalarının verimli bir şekilde kullanılmadığını ifade eden Atun, mevcut binanın aslında yeterli olduğuna inandığını söyledi.
Yeni Meclis binasının devlete yakışır nitelikte olacağını belirten Atun, eski binanın ise bir müze olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.