İnsan, insan olarak doğar ve insan bünyesinde insan olmak dışında hiçbir etiketi yoktur. İnsanı etiketlendiren doğduğu toplumdur. İnsan yavrusu gelecekte bir dil öğrenecek ve hemcinsleriyle öğrendiği dille iletişim kuracaktır. İsteklerini söyleyecek, ihtiyaçlarını anlatacaktır. Büyüdükçe sevinçlerini, öfkelerini, sevgilerini, sevgisizliklerini, kinlerini, küskünlüklerini ve zaman geçtikçe daha da gelişmiş düşünce ve duygularını ifade edecektir.
Onlar, içinde doğup büyüdükleri zümrelerle birlikte anılacaklardır: Türk çocuğu, Yunan çocuğu, Yahudi çocuğu, Arap çocuğu vb...
Bir dinleri de olacaktır, içinde yaşadıkları kültür atmosferinde. Ve kendileri seçmeyecekler hangi dine mensup olacaklarını; ebeveynleri seçecektir Müslüman mı, Hristiyan mı, Musevi mi olacaklarını. Çok dindar mı, mutedil dindar mı olacaklarını da başkaları tayin edecektir.
Peki ama özgürlükle çelişmez mi bu, başkalarınca tayin edilen mensubiyet? Herhâlde öyledir. Belki ileri yaşlarda bireye seçme hakkı tanındığında farklı fikir ve inançlar devreye girebilir. Örneğin ateist de olabilir bir insan. Veya milliyetperverlik yerine salt bir hümanizmi benimseyebilir. Ama önceki baskıları aşabilmek çok kolay olmaz.
Örnek olarak milliyetçiliğin bir tartışma konusu yapılması, düşünce özgürlüğü açısından sizce de normal değil midir? Milliyetçilik değil midir davet eden düşmanlıkları? Tarih düşmanlıkların acıları ile dolu değil midir?
İkinci Dünya Savaşı ne kadar abes ve ne kadar saçma sebepler yüzünden ortaya çıkmıştı. Ne kazandı dünyamız bu savaş neticesinde? Ama 80 milyon insan öldü bu savaşın bitimiyle. Ve hâlâ yeterince ders aldığına inanmıyorum insanlığın.
Evet, dünyamızda insanlar arasında kültürel farklar çoktur. Fakat olgunlaştıkça insan niye tolerans göstermeyip kavga etmek ister birbirleriyle?
Vazgeçin düşmanlığı tahrik eden milliyetçilikten. Yurtseverlik, hepimizi mutlu etmek için ne kadar güzel bir kavramdır.