Esnaf Zanaatkarlar ve Üreticiler Pazarlama Kooperatifi (EZKOOP) Genel Sekreteri ve Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi Proje Koordinatörü Ersun Aytaç, 2017 yılında 28 üretici ile kurulan Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi’nin üye sayısının 250’ye ulaştığını, başlangıçta 3 ton olan üretim kapasitesinin ise 60 tona yükseldiğini bildirdi.
Kooperatifleşme süreci, markalaşma ve dış pazarlara açılım hedeflerine ilişkin yazılı açıklamada bulunan Aytaç, Kıbrıs Türk Esnaf ve Zanaatkarlar Odası’nın desteğiyle 2017’de kurulan zeytin kooperatifinin yanı sıra, ürünlerin pazarlanması amacıyla EZKOOP’un hayata geçirildiğini belirtti.
"Süreç 2012 yılındaki köy ziyaretleriyle başladı"
Ersun Aytaç, yürütülen kapsamlı çalışmalar hakkında bilgi vererek, ilk kez 2012 yılında KKTC geneline yapılan köy ziyaretleriyle ürün haritasının çıkarıldığını, fuar ve istişare toplantılarıyla üreticiler arasında iletişim ağının kurulduğunu kaydetti.
2016 yılında Büyükkonuk ve çevre köylerde zeytin üretimine yönelik teknik destek alarak 10 yıllık yol haritası hazırladıklarını aktaran Aytaç, aktif üretici katılımıyla kooperatiflerin 2017 yılında faaliyete geçtiğini ifade etti.
"Bir ilk: Ürünler bir diğer kooperatif tarafından pazarlanıyor"
Kooperatifleşmeyle birlikte markalaşma, satış ağı ve reklam faaliyetlerine ağırlık verildiğini belirten Aytaç, Büyükkonuk Zeytin Üreticileri Tarım Kooperatifi’nin ürettiği ürünlerin EZKOOP aracılığıyla tüketiciye sunulduğunu, bu iş birliğinin model açısından bir ilk teşkil ettiğini vurguladı.
Üniversiteler ve gıda mühendisleriyle iş birliği içinde çalışıldığını, standartların korunması ve üretimin takibi için profesyonel destek alındığını ifade eden Aytaç, bölgedeki zeytin değirmenleriyle de görüşmeler yürütüldüğünü kaydetti. Aytaç, üreticilerle yapılan sözleşmelerde ürün standartları, alım garantisi ve ödeme planının yer aldığını ekledi.
"İlk hasat 2018’de yapıldı, tesise ISO sertifikası kazandırıldı"
İlk hasadın Ekim 2018’de gerçekleştirildiğini ve üreticilere yönelik eğitimler verildiğini aktaran Aytaç, tesis inşaatının 2019-2020 yıllarında, makine ve ekipman yatırımlarının ise 2021-2022 döneminde tamamlandığını bildirdi. Kalite standartları çalışmaları neticesinde tesise ISO 2000 sertifikası kazandırıldığını ifade etti.
Avustralya, İngiltere ve Yeşil Hat üzerinden satış
Dış pazar faaliyetlerine de değinen Aytaç, 2019’da Avustralya’ya, 2020’de İngiltere’ye ihracat yapıldığını; 2022 ve 2026 yıllarında ise Yeşil Hat Tüzüğü kapsamında Güney Kıbrıs’a satış gerçekleştirildiğini duyurdu.
Aytaç, 2018’de 28 olan kooperatif üye sayısının 2026 yılı itibarıyla 29 farklı köyden 250 üreticiye ulaştığını; 2018 yılında yaklaşık 15 bin olan zeytin ağacı sayısının ise 2023 yılında 150 binin üzerine çıktığını kaydetti.
