Yıllardır, toplumsal bellek konusunu canlı tutmaya çalışır, olanak buldukça somut adım atmaya çalışırım. Nitekim, konu ile ilgili, içinde benim de yer aldığım bazı projeler yaşam buldu ama hep bir eksik vardı: Tarih konusunda kurumlaşmış bir yapılanmamız yoktu. Dünya çapında bir tarihçi olan Mülkiye’den hocam Halil İnalcık’ın kişi olarak içinde olduğu süreçte, Türk Tarih Kurumu’nun desteği ile 3 Temmuz 1961 tarihinde Kıbrıs Türk Tarih Kurumu (KTTK) kuruldu ama bu kurum süreç içinde tamamıyla etkisizleşti.
Ben tarihçi değilim ama tarihi sever ve önemserim. Ayrıca yakın tarihimizin içinde de etkin biçimde yer aldım. Bu bakımdan tarih konusunda bir yapılanma gereksinim olduğuna kesinlikle inanıyorum. Bu konuda çalışmalar da yapıldı. Bu bağ-lamda Mehmet Balyemez dostum da bu konuda yoğun çaba gösterdi. (Gerekirse başka bir yazıda bu konuyu daha geniş biçimde ele alırım.)
Kısacası, durumdan görev çıkararak, yapılanmaya öncülük etmeye karar verdim. Uzunca bir süreç oldu, bürokrasi çok zamanımızı gasp etti ama sonuçta, 16 Mart 2026 itibarıyla ve 26 Kurucu Üye’nin imzasıyla, ambleminde tarihî Kıbrıs haritasının esas alındığı Kıbrıs Türk Tarih Kurumu’na yeniden tüzelkişilik kazandırdık. Girişimci Kurul Başkanı olarak, bu konuda yaptığım “Kıbrıs Türk Tarih Kurumu (KTTK) (Kuruluş) Açıklaması”nı paylaşıyorum:
“Kıbrıs Türklerine özgü bir tarih kurumuna olan ihtiyaç doğrultusunda, Türk Tarih Kurumu’nun da desteği ile, 3 Temmuz 1961 tarihinde Kıbrıs Türk Tarih Kurumu (KTTK) kurulmuş ve çalışmalarına başlamıştı. Ancak Kıbrıs’ta 1963 yılı sonrasında başlayan toplumlararası çatışmalar Türk halkının tüm kurumlarını olduğu gibi KTTK’nın da çalışmalarını olumsuz etkilemiş ve Kurum etkisiz hale gelmiştir.
Tarih bilincinin Kıbrıs Türk Halkı’nın toplumsal belleğinin temel unsurlarından biri olduğu inancıyla ve KTTK’nun kuruluş amaçlarını gerçekleştirmek amacıyla başlatılmış olan girişimler tamamlanmış, yasal gerekler yerine getirilmiştir.
Ortaklık Kıbrıs Cumhuriyeti döneminde kurulan Kurum’un ardılı/devamı olma istek ve bilinciyle, Kıbrıs Türk Tarih Kurumu 16 Mart 2026 tarihinde yeniden tüzel kişilik kazanmış bulunmaktadır.
Kıbrıs Türk Tarih Kurumu, Atatürk’ün ifade ettiği ve her dönem önemini koruduğu “Tarih yazmak tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat insanlığı şaşırtacak bir hâl alır.” anlayışını temel ilke olarak benimsemiş olup “tarih” kavramının tüm bileşenlerini içerecek çalışmalar yapmayı planlamaktadır.
Kıbrıs Türk Tarih Kurumu; bilimsellik, objektiflik, etkinlik, verimlilik, iş bitiricilik ve liyakate önem vererek gerek kamu gerekse sivil toplum nezdinde ve dünyada tarih konusunda temel kurum olarak Kıbrıs Türk Halkı’nı temsil etme bilinci ve sorumluluğuyla çalışılacak hem Ada’da hem de Ada dışında aynı amaçlarla kurulan kurum/kuruluş/dernek vb. oluşumlarla diyalog, iş birliği, güç birliği ve dayanışmaya açık olunacaktır.
Yasalara ve Kıbrıs Türk Tarih Kurum Tüzüğü’ne göre altı ay içinde yapılması gereken Genel Kurul 2026 yılı haziran ayının ilk yarısında yapılacak, bu tarihe kadar Yönetim Kurulu yetkilerini, Girişimci Kurul (İsmail Bozkurt, Serkan İpekçi, Ahmet Erdengiz) kullanacaktır.”
***
Kıbrıs Türk Tarih Kurumu’nun 26 Kurucu Üyesi’nin 16’sı akademisyen olup 8’i Prof. Dr. (Ali Efdal Özkul, Mehmet Demiryürek, Mesut Yalvaç, Oğuz Karakartal, Saadettin Yıldız, Soyalp Tamçelik, Şevket Öznur, Ulvi Keser, Vasıf Şahoğlu); 5’i Doç. Dr. (Bülent Kızılduman, Elnur Ağayev, İhsan Tayhani, Münevver Kata, Müge Şevketoğlu); 2’si tarih doktoru (tıp ve tarih doktoru Dr. Hasan Topal ile öğretmen Dr. Mete Özsezer); 1’i kütüphaneci (Serkan İpekçi); 5’i araştırmacı-yazar (Ahmet Erdengiz, Bülent Fevzioğlu, Ejdan Sadrazam, İsmail Bozkurt); biri emekli 5 tarih öğretmeni (Birce Kaynakoğlu, Cem Kayaoğlu, Hatice Özler Şahin, Refik Hazır, Vergi Bedevi)’dir.
Hiç kuşkusuz, bu listede yer almayan başka değerli insanımız vardır. En kısa sürede olabildiğince bu insanlarımızla ilişki kurup onları da üye olmaya çalışacağız.
Zorlu süreçte birlikte yol alıp birlikte sonuca ulaştırdığımız KTTK kurucu üyelerine teşekkür ederim. KTTK’nin kısa sürede kurumlaşması ve görünür olması için çalışacağız. Yolumuz açık olsun!