Masamda 254 sayfalı, dolu dolu ve bana hitap eden bir kitap: “Lefke’den Mektuplar-1.” Yazarı, Lefke’yi kendine dert edinmiş ve Lefke ile özdeşleşmiş bir akademisyen olan Elnur Ağayev, bu kitapla Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi’ne de adını yazdırmış oluyor. Edebiyat tarihimizin mektup türündeki ilk kitabı oluyor “Lefke’den Mektuplar-1!”
Oğuz Karakartal’la yazdığımız 5 ciltlik “Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi (1571-2017)”de, “mektup” türünde yazılmış tek kitap bile bulamamıştık. (Bazı mektuplar vardı ama mektuplar kitabı yoktu.)
“Lefke’den Mektuplar-1”ın Önsöz”ünü, yazarı kaleme almış. Paylaşıyorum:
“ÖN SÖZ
“Mektup, Arapça ktb kökünden türetilmiş ve "yazılı şey" demektir. Türk Dil Kurumu sözlüğünde ise mektup kelimesi şöyle tanımlanmaktadır: "bir şeyi haber vermek, sormak, istemek duyguları bildirmek için birine çoğunlukla posta yoluyla gönderilen, zarfa konulmuş yazılı kâğıt; name, varakpare." Tanıma dikkat edilirse "bir şeyi bildirmek" ve "yazılı kâğıt" yanında "her zaman" değil "çoğunlukla posta yoluyla" ifadesi kullanılmaktadır. Bu özelliğe dikkat edilmiş olacak ki edebiyatta "posta ile gönderilmeyen" bir mektup türü de türemiştir. Ayrıca yazıldıkları konulara ve mekânlara dayanarak bu mektuplara başlıklar da verilmiştir: sokak mektupları, kent mektupları, Kıbrıs Mektupları vb. Kamuoyuna açık iletişim vasıtalarında paylaşılan bu mektuplarda yazan "rahat bırakmayan" duygu, düşünceler, hisler, sorunlu görülen konular, düşün olayları dile getirilmektedir...
Yaşamı anlayalı yazıya ve mektuba meraklıyım. Posta yoluyla yüzlerce mektup yazdım, gönderdim, heyecanla cevaplarını bekledim. Şimdi artık mektup göndermek için klasik anlamda "postayı terk etmiş" ve teknolojinin bize sunduğu nimetlerden faydalanıyorum...
Bir süredir akademik yaşam içinde "nefes almak" ve duygu, düşünce, sorunlu gördüğüm konular, düşün olaylarını paylaşmak için yöntem ve merci arıyordum. Lefke'den Mektuplar başlığı altında yazılar yazmak bu arayışın sonucu oldu. 8 Mayıs 2023 tarihinden itibaren Mektubun edebiyatla ilişkisini, aşağıda paylaştığım Önsöz’de anlattığı için es geçiyorum. Mektubun edebiyatla ilişkisini, aşağıda paylaştığım Önsöz’de anlattığı için es geçiyorum. elnuragayev.com sayfamda bu başlık altında o gün "kafamı kurcalayan" konulan yazarak paylaştım. Daha ilk paylaşımdan itibaren değerli İsmail Bozkurt hocam, "Elnur hocam, galiba yeni kitap geliyor" demesi beni daha bir heveslendirdi ve heyecanlandırdı. O gün, bu gündür bu mektuplara devam ediyorum. Okuyuculardan gördüğüm ilgi çok memnun ediyor.
“Lefke'den Mektuplar-1” kitabına 08.05.2023-16.09.2023 tarihleri arasında yazdığım mektupları dahil ettim. Zaman zaman eski mektuplar ve röportajlarıma dönmek ihtiyacı hissettiğimden onlardan da vazgeçmedim.
İlk mektupta şunu ifade etmiştim: "Mektubumun ana konusu olacak, yardımcı konuları olacak, şiiri olacak, hikâyesi olacak, olacak, tarihi olacak... Psikolojisiz, Sosyolojisiz hiç olmaz...” Bu özelliklere mektuplarımda sadık kalmaya çalıştım.
* * *
Çalışmanın ortaya çıkmasında manevi desteklerini gördüğüm değerlere teşekkür ediyorum: Kıymetli İsmail Bozkurt, Prof. Dr. Saadettin Yıldız, Dr. Kaan Kutlay, Bülent Feyzioğlu, Yücel Hatay, Vehit Nekipzade, Rifat Müdürloğlu, Murat Tazegül, Feridun Kemal Feridun, Mete Özsezer ve birçok büyüklerinin ve dostların desteklerini gördüm.
Kitabın baskısına katkı koyan değerli Adnan Doğruyol'a, Salih Gökeren'e, Şinasi Hocalı’ ya, Hüseyin Akaçalı’ya ve Caner Aspava'ya teşekkür ediyorum.
Ayrıca her zaman olduğu gibi bana çalışma ortamı sağlayan ve destek olan hanımım Ceyhune Ağayeva ve oğlanlarım Ferda ve Abdullah'a müteşekkirim. Hayırlı, keyifli okumalar...”(Doç. Dr. Elnur Ağayev Lefke/25 Ekim 2023 [email protected] [email protected] elnuragayev.com)
İÇERİK VE KAPSAM
“Lefke'den Mektuplar-1”de Romen rakamları ile sayılandırılan XXV (25) mektup var. Dil çok hoş, sohbet eder gibi. Denemeye benziyor ve deneme tadında! Zaten deneme ile mektup, edebiyat türü bağlamında ikiz kardeş gibi. İkisinde de konu serbestliği var ve okuyucu ile karşılıklı konuşur gibi kaleme alınır. Benim sevdiğim tarz!
Bazı mektupların “günlük” gibi olduğunu da belirtmem gerekir.
Elnur Bey’in kalemi bana çok hitap ediyor. İlk mektubunda (Lefke'den Mektuplar-I /08.05.2023/) kitabın kapsam ve içeriği konusunda şöyle der: “Bir süredir sayfanın başına Lefke'den Mektuplar başlığın' atıp "debelenip" duruyorum. Nasıl başlasam, nasıl devam etsem, nelere öncelik versem diye. İşler çok, konular sınırsız, yolculuk uzun, en önemlisi ise yola çıkılacak ve varılacak nokta belli: kendi dünyam. Yılların birikimi olan kendi dünyamdan bakıp yazmak istiyorum. Nereye mi bakmak isterim? Lefke'ye, Kıbns'a ve dünyaya. Nelere mi bakmak isterim? Sosyal, ekonomik ve kültürel yaşama. Şahıslarla derdim hiç olmadı. Ama zihinleri anlamak için şahısları gözlemlemek şarttır. Yani anlaşılan şahıslardan, mekânlardan, olaylardan kopamıyorum...”
Ağayev, mektubun ilerleyen satırlarında kitabın “ana konusu olacak, yardımcı konuları olacak, şiiri olacak, hikâyesi olacak, sanatı olacak, tarihi olacak... Psikolojisiz, Sosyolojisiz hiç olmaz... Olmamalı... Ve'l hâsıl, konu ben olacağım...” diye belirtir içerik ve kapsamı!
Mektuplar’da “Lefke” ağırlığı var. Elnur Ağayev, Lefke’nin o kadar çok yönüne değiniliyor ki! Esasen Lefke tarihi araştırmaları onun özel ilgi alanıdır. Bu konuda iyice uzmanlaşmış olup Lefke’yi onun kadar yazan olmadı. Kitapları da bunu gösterir: -Kıbrıs'tan Geçen Beyaz Ruslar (2015); -Lefke Tarihi ve Kültürü Üzerine Araştırmalar (editöryel çalışma) (2018); -Güzelim Lefke, (2018); -Lefke Tarihinden Sayfalar, Lefkoşa 2019; -Bir Zamanlar Lefke (2020); -Lefke'de Tarihin Peşinde, (2021); -Oysaki Şampiyonluğu Yazacaktım (Lefke Türk Spor Kulübü - 2021-2022 Sezonu); -Lefke'den Mektuplar - I, (2023).
Lefke bu yönden şanslı sayılır. Keşke her yerleşim birimimizin Elnur Ağayev’i olsa!
Sayın Elnur Ağayev’i tüm içtenliğimle kutlarım. Ondan daha çok eserler bekliyorum.
Hiç kuşkum yok, gelecekte Lefke’yi yazmak isteyenler Elnur Ağayev’i de yazacaklar!