Uluslararası ahlak anlayışında vakit önemli bir ahlaki kriterdir. Hatta insan ahlakının da önemli bir ölçütüdür vakte itaat etmek... Saat mefhumuna uyma da denir buna.
Bir insanı karakterize ederken mutlaka bakılmalı buna. Saat kavramı ile ilgili tutumu, davranışı ne diye sorulur adama.
Saat kavramına uyma, sadakatin ta kendisidir. Batı ahlakında önemli bir kriterdir vakte sadakat. Çok önem verilir buna.
Adam olmanın da kriteridir vakte sadakat. Eğer vakte itaat etmezse çoğu kez, “Adama bak, sözünde durmuyor” denir arkasından.
Batıda “punctuality” denilen bir kavram var. Bu sözcük dilimize bile geçmiştir önemi gereğince. Hatta kişiliği değerlendirilirken insanın, “Bu adam punctual mı değil mi?” diye sorulur.
Vakte önem vermeyen makbul sayılmaz. Batıda boşanmalara bile sebep olur vakte uymamak. Bizde maalesef bu da alaturkalaşmış bir hadise.
Hele işiniz bir esnafa düşmüşse veya zanaatkâra... Eyvah yandınız... Bir iş yapılacak mesela. Size vakit yerine “sabaha” der... Bekle babam bekle...
Sabah olur, akşam olur, yar gelmez misali... İnsaf...
Saate değer vermeyen, insana da değer vermez.
Veya “akşamüstü” der, “ikindi” der ya da “gece” der... Saat söylemez. Bağlanmak istemiyor kimse saate. Hatta hayat bile sanılarla kurgulanır.
Sırasında bırakın saati, dakikanın, saniyenin bile önemi var. Belki de salisenin... Sırasında dakikanın hesabını yapmak zorunda kalır insan.
“Zaman paradır” derler...
Ama ben daha da ileri götürmek isterim konuyu.
Zaman paradan da ötedir.
Zaman öyle ki; ahlaktır zaman.
Bırakın sabahı, öğleyi, ikindiyi, geceyi...
Saate dönün saate...
Uygar dünyamızda salisenin bile önemi var.